Category: Ορθοδοξία και μυστικισμός


 
 
                                                                        
 
                                                           Ο ΑΓΙΟΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΠΑΛΑΜΑΣ
 
 

Ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς, ο μεγάλος αυτός ησυχαστής Πατέρας, που ανέδειξε με ενάργεια την βαθύτερη θεολογία του ησυχασμού, τον οποίο εξασκούσαν μερικοί μοναχοί στην εποχή του, με εκπληκτικό τρόπο στα κείμενά του, παρουσίασε τον τρόπο με τον οποίο θεραπεύεται ο άνθρωπος και αποκτά την γνώση του Θεού. Εντεταγμένος οργανικά μέσα στην Ορθόδοξη Παράδοση σε όλα τα έργα του, ανάλογα με το τί ήθελε κάθε φορά να υπογραμμίσει, τόνισε την σημασία που έχει για την σωτηρία του ανθρώπου ο συνδυασμός μεταξύ των μυστηρίων της Εκκλησίας και της ορθοδόξου ασκήσεως. Επειδή στις ημέρες του αμφισβητείτο η ασκητική ησυχαστική μέθοδος, γι αυτό έδωσε μεγαλύτερη βαρύτητα στο θέμα αυτό, και φανέρωσε με ενάργεια ότι, η γνώση και η κοινωνία του ανθρώπου με τον Θεό, που επιτυγχάνεται με τα μυστήρια της Εκκλησίας, προϋποθέτουν απαραίτητα την μέθοδο της ησυχαστικής – νηπτικής παραδόσεως.

Γεννήθηκε το 1296 στη Κωνσταντινούπολη, οι γονείς του λεγόταν Κωνσταντίνος και  Καλλονή, είχε άλλα τέσσερα μικρότερα αδέρφια. Ο πατέρας του, που είχε ανώτερο αξίωμα, εξασκούσε τη νοερά προσευχή και αυτή την αγωγή έδωσε και στα παιδιά του. Ο πατέρας του έγινε κατόπιν μοναχός όπου και πέθανε όταν ο Γρηγόριος ήταν επτά χρονών. Εκτός από το θεϊκό χάρισμα της ευφυΐας έδειξε και σπάνια επιμέλεια, ώστε σε μικρό διάστημα να έχει συγκέντρωση στον μυαλό του κάθε λογής επιστήμη και γνώση. Σε ηλικία 20 ετών έγινε αποδεκτός από μεγάλους και σοφούς της εποχής του. Για τη όλη του την αξιοζήλευτη προκοπή, του ζητήθηκε από τον αυτοκράτορα να του παρέχει τις υπηρεσίες του, αλλά ο Γρηγόριος, ζητούσε να ανέβει τον δρόμο της ασκήσεως, για αυτό τον λόγο αφιερώνει τον εαυτό του στον Θεό και θα ζήσει στο εξής βίο ασκητικό.
Τον σκοπό του μοναχικού του πόθου φανερώνει στην μητέρα του και μαζί με εκείνην καλούν τα άλλα τέσσαρα παιδιά της οικογένειας για να πληροφορηθούν από τον μεγαλύτερο αδελφό τα σχετικά με την αφιέρωσή του στην λατρεία του Θεού. Τους κατέπεισε όλους, φάνηκαν και αυτοί πρόθυμοι στον ίδιο πόθο με την αφιέρωση τους στον Θεό. Μοίρασαν με τρόπο ευαγγελικό τα υπάρχοντά τους στους πτωχούς και ακολούθησαν τον μοναχισμό.
Στο
Άγιο Όρος μπήκε στην υποταγή του θαυμάσιου Γέροντος Νικηφόρου, ο οποίος ζούσε ησυχαστική ζωή κοντά στο Μοναστήρι του Βατοπεδίου. Από τον ενάρετο Γέροντα Νικηφόρο διδάχθηκε κάθε αρετή με τα έργα, με ταπείνωση ψυχής. Με την υπακοή, και την άσκηση γνώρισε έμπρακτα τις αρετές και μόρφωσε στην καρδιά του τον Χριστό. Μετά τον θάνατο του Γέροντος του έρχεται στην περίφημη Μονή της Μεγίστης Λαύρας, όπου έμεινε λίγα χρόνια ασκούμενος με μεγάλη σπουδή στα πνευματικά αγωνίσματα. Από την Μονή επήγε σε πιο ερημικό τόπο και παρέδωσε τον εαυτό του σε κάθε κατά Χριστόν σκληραγωγία.       Λόγω όμως των πολλών επιδρομών των Τούρκων και την μεγάλη επιθυμία των Θεσσαλονικέων πιστών αναγκάστηκε να αφήσει την ησυχία του και να έλθει στην Θεσσαλονίκη με το χάρισμα του Λειτουργού Ιερέα, δίχως όμως να βγει στιγμή από την ακρίβεια της αγίας του ζωής. 
Το
1335 εμφανίστηκε για πρώτη φορά με τους δύο αποδεικτικούς λόγους του «Περί εκπορεύσεως του Αγίου Πνεύματος», με τους οποίους ήλθε σε σύγκρουση με τον Βαρλαάμ τον Καλαβρό, ο οποίος δίδασκε πως ο άνθρωπος δεν μπορεί να γνωρίσει το Θεό, κι ακόμα περισσότερο δεν μπορεί να ενωθεί μαζί Του. Κατά τα λεγόμενα του Βαρλαάμ, ο Θεός είναι «κλειστός στον εαυτό του» και δεν μπορεί να ενωθεί με τους ανθρώπους. Επομένως, οι «ησυχαστές», οι μοναχοί δηλαδή εκείνοι που έλεγαν ότι μπορεί ο άνθρωπος, αν έχει καθαρή καρδιά και αν συγκεντρωθεί στην «καρδιακή προσευχή» (το «Κύριε Ιησού Χριστέ, Υιέ Θεού, ελέησόν με»), να ενωθεί με το Θεό και να φωτισθεί και να δει το Άκτιστο φως, ασχέτως της μόρφωσής του, δεν ήταν Ορθόδοξοι αλλά «μεσσαλιανιστές» και «ομφαλόψυχοι».

Δηλαδή, οι δυτικοί, Βαρλαάμ, Ακίνδυνος και λοιποί πολέμιοι της Αγίας Χάρις, έλεγαν, ότι η θεία Χάρις είναι κτιστή, οπότε μένει ο άνθρωπος και ο κόσμος αμέτοχος στην θεία ζωή και χάρι.
 Επί της βασιλείας Ανδρονίκου Δ’ του Παλαιολόγου, συγκροτήθηκε ιερά Σύνοδος στην οποία ήλθε και ο Βαρλαάμ  όπου και με έπαρση ανέφερε τα αντίθετά του δόγματα και τις κατηγορίες του εναντίον των θείων ορθόδοξων παραδόσεων. Με θείο, όμως, Πνεύμα ο μέγας Γρηγόριος και παίρνοντας δύναμη Θεού, ταπείνωσε τον υπερήφανο Βαρλαάμ,  με λόγους και συγγράμματα πύρινα τις κακοδοξίες του αναίρεσε… Επίσης και τον διάδοχο του Βαρλαάμ, Ακίνδυνον τον παρουσίασε στην Σύνοδο σαν όμοιο του Βαρλαάμ…
Μπροστά σε τρεις αυτοκράτορες και τρεις πατριάρχας ανέτρεψε, με λόγους και συγγράμματα θεόπνευστα, τις πλάνες και αιρετικές διδασκαλίες του Βαρλαάμ, Ακινδύνου και ομοφρόνων τους… ο Παλαμάς εγκαταστάθηκε ξανά στη Θεσσαλονίκη από όπου και άρχισε τον αγώνα «υπέρ των Ιερώς ησυχαζόντων», δηλ. αυτών που ασκούσαν τον
ησυχασμό, συγγράφοντας μάλιστα και τους ομώνυμους λόγους του. Η θέση του, που αποτελεί την επιτομή της Ορθόδοξης ησυχαστικής παράδοσης, ήταν ότι «ο Θεός υπάρχει κατά δύο τρόπους. Κατά την ουσία Του και κατά τις Θείες και άκτιστες Ενέργειές Του. Ο άνθρωπος δεν μπορεί να γνωρίσει τον Θεό κατά την ουσία Του. Μπορεί όμως να γνωρίσει και να ενωθεί μαζί Του, μέσα από τις Θείες και άκτιστες Ενέργειές Του». Παλαμάς και Βαρλαάμ ήρθαν σε αντιπαράθεση και διάφορες μορφές του πνεύματος, αλλά και της εξουσίας της εποχής συντάχθηκαν με τον καθένα.
 Εκτός όλων αυτών ο Θεός, κατά τις ανεξιχνίαστες Του βουλές, τον έστειλε διδάσκαλο στην Ανατολή. Σαν υπέρμαχος της ευσεβείας, προσκλήθηκε στην Κων/πολι και σαν πρέσβυς για να ειρηνεύσει την Εκκλησία από τις συκοφαντίες του ασεβούς Βαρλαάμ…
Ενώ όμως επήγαινε πιάστηκε από τους Αγαρηνούς (Τούρκους) και οδηγήθηκε αιχμάλωτος στην Ανατολή. Εκεί τον κράτησαν ένα χρόνο, και τον έσερναν από τόπο σε τόπο και από πόλη σε πόλη, και σαν τέλειος αθλητής και διδάσκαλος του Χριστού δίδασκε το Ευαγγέλιο του Χριστού άφοβα.
Τον ελευθέρωσαν κάποιοι φιλόχριστοι και επανήλθε στην ποίμνη του μάρτυς αναίμακτος με τα στίγματα του Χριστού στολισμένος…
 Στην χρυσή αλυσίδα των μεγάλων διδασκάλων και Αγίων Πατέρων της Εκκλησίας συναριθμήθηκε και ο μέγας Γρηγόριος ο Παλαμάς, ο οποίος και αναδείχθηκε ισάξιος των Αγίων Αθανασίου, Βασιλείου, Γρηγορίου, Χρυσοστόμου, Κυρίλλων, Μαξίμου, Δαμασκηνού, Φωτίου και Θεοδώρου Στουδίτου.
 Σπάνια συναντούμε τόσο αγώνα, τόση προπαγάνδα, τόση δυσφήμηση και κατασυκοφάντηση προσώπου, όσον εναντίον του Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά. Και μέχρι σήμερα οι Δυτικοί διατηρούν στο Παρίσι αντιπαλαμική Σχολή δυσφημούντες τον Άγιο και την διδασκαλία του…..
Ο αυτοκράτωρ, ο πατριάρχης και οι συνοδικοί χαρακτήρισαν στο τέλος της Συνόδου τον Άγιον Γρηγόριον «Διδάσκαλον ευσεβείας, και κανόνα δογμάτων ιερών και στύλον της ορθής δόξης και πρόμαχον Εκκλησίας και βασιλείας ευσεβούς καύχημα».
Οι απόψεις του, αποτελούν σύνοψη και έκφραση της εμπειρίας και της παραδόσεως της Εκκλησίας. Το κλειδί της θεολογίας το κατείχε στ’ αλήθεια ο θείος Γρηγόριος, επειδή είχαν διανοιγεί τα μάτια του από το Άγιο Πνεύμα.
 Δίδασκε ότι ο Θεός δεν είναι μόνον αμέθεκτος αλλά και μεθεκτός. Την ουσία του Θεού ουδείς και ουδέποτε ούτε στον παρόντα ούτε στον μέλλοντα αιώνα θα ιδούμε, τις άκτιστες όμως ενέργειες του Θεού μπορούμε να κοινωνήσουμε, ημών θεουμένων, κάτω από κατάλληλες πνευματικές προϋποθέσεις. Αυτές δηλαδή αποτελούν το μέσον και την γέφυρα που συνδέει τον άκτιστο Θεό με τα κτίσματα. Άλλο είναι η ουσία του Θεού και άλλο οι θείες ενέργειές του.

 

Πηγές, Βιβλιογραφία:

Γεώργιος Μεταλληνός: «Ησυχαστές και Ζηλωτές, Πνευματική ακμή και κοινωνική κρίση στον Βυζαντινό 14ο αιώνα». Eκδόσεις Τήνος, Αθήνα 1995.

ΖΗΣΗΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ «Ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς». Εκδόσεις: ΙΔΡΥΜΑ ΓΟΥΛΑΝΔΡΗ-ΧΟΡΝ.

Καψάνης, Γεώργιος. «Ο Αγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς Διδάσκαλος της Θεώσεως». Εκδόσεις. Ι. Μ. ΟΣΙΟΥ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. ISBN : 9607553179. 2000

 

Αρθρογραφία δημοσιευμένη.

Annyra Ezmperg

 

                               Περί μυστικής Θεολογίας.

 

 

Ζούμε στις αρχές ενός αιώνα που φανερώνετε πως θα φέρει πολλές κοσμοθεωρητικές αλλαγές με την αποκάλυψη σιγά-σιγά της αλήθειας. Σήμερα αρκετοί τομείς της επιστημονικής τεχνολογίας έχουν κατορθώσει να ξεδιαλύνουν, να φωτίσουν πολλές σκοτεινές πτυχές γύρω από θρησκευτικά και φιλοσοφικά θέματα. Είμαι σίγουρη, ότι τα “ράκη” που καλύπτουν τις δυο βασικές τούτες αρχές θα αποσυρθούν για να φέρουν στο άπλετο φως τη μόνη αλήθεια για τον άνθρωπο και τη ζωή. Η φιλοσοφία δεν καταρρίπτει το θρησκευτικό πιστεύω, δεν απορρίπτει τη θρησκεία. Αντίθετα η φιλοσοφία γίνεται αρωγός

για την εσώτερη αναζήτηση του καθενός μας. Και εκεί αναλαμβάνει το πραγματικό πνευματικό της ρόλο η θρησκεία.

Κανένας κλασικός φιλόσοφος δεν αρνήθηκε την θεία ουσία που αποκαλούμε Θεό. Εναντιώθηκαν όμως στα εξωτερικά μέρη της κάθε θρησκείας και που αυτά τα πλαστά παραπετάσματα καλύπτουν βασανιστικά την αλήθεια….

Όμως….          

Κάπου ξεχασμένο, σε κάποιας βιβλιοθήκης ράφι υπάρχει ένα μικρό δοκίμιο από τις αρχές του 2ου μ.Χ. αιώνα και είναι τούτο που όλους τους επόμενους αιώνες –μέχρι σήμερα- δείχνει την μόνη διαδρομή της θεούσας ένωσης μέσα απ’ την χριστιανοσύνη.  

Ονομάζετε «Περί μυστικής θεολογίας».

2000 χιλιάδες περίπου χρόνια τώρα η χριστιανοσύνη κρατά ένα αξιόλογο σύγγραμμα του οποίου η σπουδαιότητα για την ανάπτυξη της χριστιανικής πνευματικής ζωής είναι σημαντικότατη. Το σύγγραμμα δεν είναι άλλο απ’ το μικρό δοκίμιο «Περί μυστικής θεολογία», που σαν συγγραφείς αναφέρονται… «Αρεοπαγιτικών». Εκεί διαχωρίζονται ορθά δύο θεολογικές διαδρομές. 1η ) Η θρησκευτική θεολογία ή αποφατική. 2η ) Η μυστική θεολογία  ή καταφατική. Η πρώτη μας οδηγεί στη τελεία άγνοια, και είναι η τελεία οδός, η μόνη αρμόζουσα έναντι του Θεού φύσει αγνώστου. Η δεύτερη, που είναι μια ατελής οδός μας οδηγεί να γνωρίσουμε -στα επιτρεπτά όρια- τα πνευματικά “θαυμάσια” του Θεού.   Πραγματικά όλες οι γνώσεις έχουν ως αντικείμενο το υπάρχον. Ο Θεός όμως υπάρχει πέρα αυτού του υπάρχοντος. Και για να τον προσεγγίσει κάποιος θα πρέπει να αρνηθεί ότι είναι κατώτερο Αυτού, δηλαδή ότι υπάρχει. Εάν βλέποντες τον Θεόν γνωρίζουμε εκείνο το οποίο βλέπουμε, δεν έχουμε δει Αυτόν τον Θεόν, αλλά κάτι νοητό, κάτι το κατώτερο Αυτού. Μέσω της ατελής ή καταφατικής θεολογίας μόνο μπορεί να γνωρίσει τα του Θεού κάποιος Εκείνον, ο Οποίος βρίσκεται υπεράνω όλων των δυνατών γνώσεων.

Το δοκίμιο αρχίζει με μια επίκληση της Αγίας Τριάδος, την οποία παρακαλεί να οδηγήσει τον συγγραφέα: «ίθυνον υμάς επί την των μυστικών λογίων υπεράγνωστον και υπερφή και ακρότατη κορυφή, ένθα τα απλά και τα απόλυτα και άτρεπτα της θεολογίας μυστήρια, κατά τον υπέρφωτον εγκεκάλυπται της κρυφιομύστου σιγής γνόφον». Καλεί λοιπόν τον Τιμόθεο, στον οποίο αφιερώνεται το σύγγραμμα σε “μυστικά θεάματα”. Πρέπει, γράφει, να αρνηθούμε τις αισθήσεις, και πάσα λογική ενέργεια, οτιδήποτε αισθητό ή νοητό, οτιδήποτε το υπάρχον ως και οτιδήποτε μη υπάρχον, για να δυνηθώμε να επιτύχουμε μέσα από το συνειδητό άδειασμα, έτσι με την κάθαρση, θα πραγματώσουμε την ένωση με Εκείνον. Ο Οποίος υπέρκειται παντός όντος και πάσης επιστήμης.

Εδώ οι συγγραφείς θέλησαν να προλάβουν το σκοταδισμό της αλήθειας. Κάποιοι βέβαια μιλούν πως συγγραφέας του δοκιμίου είναι ο Διονύσιος ο Αεροπαγίτης ο μαθητής του Παύλου, διότι αφιερώνεται στον Τιμόθεο που κατά την θρησκευτική παράδοση υπήρξε μαθητής του. Όμως όπως και να έχει είναι ένα μεγάλο κομμάτι της αλήθειας για κάθε αληθινό αναζητητή της θεούσας ένωσης.

 

Βιβλιογραφία:

Περί μυστικής Θεολογίας. Εκδόσεις, Παπασωτηρίου.

Theodorou , Die Mystik in der Orthodoxen Ostkirche στο P. Bratsiotis εκδόσεις, Die Orthodoxe Kirche in Griechischer Sicht, Stutgart 1959, τ . 1, σελ . 177-183.

Η μυστική θεολογία της Ανατολικής Εκκλησίας. Vladimir Lossy. Θεσσαλονίκη.

 

 

Άννα Έζμπεργκ.

 

 

                                          The secret theology of the Eastern Church.

 

We live at the beginning of the century which shows that will bring many changes worldviews with slowly uncovering the truth. Today many areas of scientific technology have been able to sort to illuminate many obscure aspects about religious and philosophical issues. I am sure that the "rags" that cover the two basic principles will retire These have to bring the bright light of truth only to humans and life. The philosophy does not invalidate the religious beliefs, does not reject religion. Unlike philosophy is helper the inner search of each of us. And there assume the real role of spiritual religion.
No classic philosopher did not deny the divine substance we call God. But opposed to the outer parts of every religion and these fake curtains cover the cruel truth ….
But ….
Forgotten somewhere in a library shelf is a small specimen of the early 2nd AD century, so that all subsequent centuries-until now-only shows the path of THEOUS union.
Named "On a secret theology.
2000 thousand years ago Christianity now holds a remarkable book whose importance for the development of Christian spiritual life is important. The book is none other than the little essay "On a secret theology, which as mentioned authors …" Areopagite ". There’s two separate properly theological paths. 1st) The religious theology or apophatic. 2nd) The Secret theology or so. The first leads to a full stop ignorance, and is the perfect path, only proper to God by nature unknown. The second, which is an incomplete path leads to know-the permissible limit-intellectual "wonderful" of God. I really have all the knowledge existing object. But God is beyond that existing. And to reach it one must deny that it is less so, namely that it exists. If you see God know that we see, we have not seen Him God, but something imaginable, something below that. Through incomplete or affirmative theology can only be met by one of God the person who is over all possible knowledge.
The essay begins with an invocation of the Holy Trinity, which asks lead author. Invites Timothy, who dedicated the book to "secret shows". It writes, denying the senses, and all reasonable action, or felt anything imaginable, anything and everything as existing non-existing to we can
to get through the conscious empty, so the clearance will realize the union with Him . He is which all beings and all science.
Here the authors sought to prevent the obscurantism of the truth. Some speak of course that the author of the essay is Dionysius Areopagitou the student of Paul, as devoted to Timothy that in the religious tradition was a disciple. But like to have is a great piece of truth for every true seeker of God union.

 

Bibliography:
About secret theology. Publications, Papasotiriou. Greece
Theodorou, Die Mystik in der Orthodoxen Ostkirche in P. Bratsiotis editions, Die Orthodoxe Kirche in Griechischer Sicht, Stutgart 1959, of. 1, pp. 177-183.
The secret theology of the Eastern Church. Vladimir Lossy. Thessaloniki. Greece.

 

By Annyra Ezmperg.

 

 

 
 
                                                                             
 

Η θεούσα ένωση, απ’ την θεολογία και τον μυστικισμό της ορθόδοξου χριστιανικής πίστης.

1ον ) Ο Θεός έδωσε σε εμάς μέσα απ’ την Ορθοδοξία όλες τις αντικειμενικές προϋποθέσεις, όλα τα μέσα για να πετύχουμε τον σκοπό της θεούσας ένωσης.

2ον ) Η θέωσις των κτισμάτων θα πραγματοποιηθεί πλήρως εις τον μέλλοντα αιώνα μετά την ανάσταση των νεκρών. Εν τούτοις από την τωρινή ζωή θα πρέπει η θεούσα αυτή ένωση να πραγματοποιείται με συνείδηση σιγά-σιγά μεταβάλλουσα την φθαρτή φύση και προσαρμόζοντας της στην αιώνια ζωή.

Οι δυο βασικοί κανόνες είναι ετούτοι για να βαδίσουμε προς τον στόχο της ένωσης. Όπου θα πρέπει από την δική μας πλευρά να δημιουργήσουμε τις απαραίτητες υποκειμενικές προϋποθέσεις, διότι η ένωση πραγματοποιείται με την «συνεργία» του ανθρώπου μετά του Θεού. Η σημαντική αυτή συνειδητή αναγνώριση, μετά του Θεού ένωση, αποτελεί την μοναδική οδό για την απόκτηση του Αγίου Πνεύματος.  Ο Αγ. Σεραφείμ του Sarov, προσδιόρισε κατά την διάρκεια κάποιας συνομιλίας τον σκοπό της χριστιανικής ζωής. Ο προσδιορισμός αυτός, ο οποίος μπορεί να φανεί απλούστατος, περιλαμβάνει ολόκληρη την πνευματική μυστικιστική παράδοση της ορθοδόξου πίστης. « Η προσευχή, η νηστεία, οι αγρυπνίες και όλες οι χριστιανικές ασκήσεις», είπε «παρ’ όλου που είναι άριστες ουδόλως αντιπροσωπεύουν μόνες τους τον σκοπό της ένωσης μέσα απ’ την χριστιανική ζωή: είναι μόνο τα απαραίτητα μέσα για την επιτυχία τούτου του σκοπού. Γιατί ο αληθινός σκοπός της χριστιανικής ζωής είναι μόνον η απόκτηση του Αγίου Πνεύματος. Όσον αφορά τις νηστείες, τις αγρυπνίες, τις προσευχές, τις ελεημοσύνες και τα άλλα αγαθά έργα τα οποία πάντα πρέπει να γίνονται στο όνομα του Ιησού Χριστού, είναι όπως προείπαμε τα μέσα για την απόκτηση του Αγίου Πνεύματος όπου θα μας οδηγήσει στην συνέχεια στη θεούσα ένωση. Σημειώσατε καλώς τούτο: μόνον τα εν ονόματι του Χριστού ποιηθέντα αγαθά έργα φέρνουν σε εμάς τους καρπούς του Αγίου Πνεύματος. Άλλες, οποιεσδήποτε αγαθές πράξεις εάν δεν γίνονται στο όνομα του Χριστού, δεν είναι δυνατόν να βοηθήσουν ώστε να λάβουμε τη Χάρι της ενώσεως. Δεν είναι δυνατόν ούτε να προσφέρουν σε εμάς την Χάρι του Αγίου Πνεύματος σε τούτη τη ζωή!

Κατά τον Άγιο Μακάριο τον Αιγύπτιο, εάν η ζωή στη αμαρτία είναι εκουσίως πάντοτε ασυνείδητη (κλείνουμε τους οφθαλμούς για να μην δούμε τον Θεό), η ζωή μέσα στη Χάρι είναι μια συνεχή πρόοδο της γνώσεως, μια αυξανομένη εσωτερική εμπειρία του Θείου φωτός. Η φλόγα, το φως της χάριτος αναμμένη από το Άγιο Πνεύμα μέσα στο πνεύμα των χριστιανών οδηγεί στη θεούσα ένωση.

Το φως αυτό, ή η φλόγα, ή η έλλαμψις μπορεί μόνο να προσδιοριστεί σαν ο χαρακτήρας των ενεργειών της χάριτος από την οποία γνωρίζετε ο Θεός. Το φώς ετούτο δεν είναι διανοητικής φύσεως όπως είναι ενίοτε η έλλαμψις της νόησης με την αφηρημένη έννοια. Πολύ δε περισσότερο δεν είναι μια αισθητή πραγματικότητα. Είναι άυλο και τίποτα φυσικό η νοητικό δεν έχει, παρόλα αυτά το φως ετούτο όμως πληροί συγχρόνως το πνεύμα και όλες τις αισθήσεις αποκαλυπτόμενο σε όλο τον άνθρωπο και όχι σε κάποια απ’ τις ιδιότητές του. Είναι λοιπόν άυλο και τίποτε τα των ανθρώπινων υλικών αισθήσεων έχει. Μάλιστα ο Άγιος Συμεών ο Νέος Θεολόγος στα ποιήματα του το αποκαλεί «αόρατο πυρ» και επιβεβαιώνει την ορατότητά του:

«έστιν πυρ το θείο όντως

                                                                                                     Άκτιστον αόρατον γε

Άναρχον και άυλο τε».

Ο Αγιορείτικος Τόμος διακρίνει το αισθητό φως, το νοητικό και το άκτιστο, το υπέροχο εξ ίσου των δύο πρώτων. «Αλλού μεν φωτός ο νους, ετέρου δε η αίσθησις αντιλαμβάνεσθαι πέφυκεν. Η μεν γαρ αισθητού, και τα αισθητά ή αισθητά δεικνύντος, του δε νου φως έστιν, ή εν νοήμασι κειμένη γνώσις, ου του αυτού τοίνυν φωτός, όψις τε και νους αντιλαμβάνεσθαι πεφύκασιν, αλλά μέχρις αν κατ’ οικείαν φύσιν και εν τοις κατά φύσιν ενεργή εκάτερον αυτών. Όταν δε πνευματικής και υπερφυούς ευμοιρήμωσι χάριτός τε και δυνάμεως, αισθήσει τε και νω, τα υπέρ πάσαν αίσθησιν και πάντα νουν οι καταξιωμένοι βλέπουσιν, ως είδε μόνος ο Θεός και οι τα τοιαύτα ενεργούμενοι.»   

   

 

 

Βιβλιογραφία:

«Αγιορείτικος Τόμος» P G 150, 1833 D.

«Αγ. Συμεών ο Νέος Θεολόγος» Έκδ. Σμύρνης, 1886, 2 μέρος, σ. 1.

«Αγ. Μακάριος»Κατηχήσις ΚΗ΄

 «En tretien de S. Seraphin sur le de la vie chretienne» Semeur, Μάρτιος – Απρίλιος 1927.

 

Άννα Έζμπεργκ