Category: Μέγαρα


Η πολυλατρεμένη φίλη μου, Αθηνά Μίλεση, σένα καταπληκτικό ρόλο, στο ρόλο της «ξεβγαλμένης Σούλας».

 

Την Παρασκευή (18/5/2012), παρουσιάστηκε η θεατρική πρεμιέρα ενός καταπληκτικού έργου, στη σκηνή της αίθουσας Σουσαρίων του Στρατουδάκειου Πολιτιστικού Κέντρου της πόλεως των Μεγάρων από την θεατρική ομάδα που ηγείται ο εξαίρετος σκηνοθέτης κ. Γιώργος Μαρδάς.    

Η συγκεκριμένη θεατρική ομάδα μετράει επτά χρόνια συνεχόμενων επιτυχιών, επτά χρόνια σκληρής εθελοντικής δουλειάς, από τους άοκνους εραστές της τέχνης που ομολογουμένως έφεραν την ανύψωση του πολιτισμού της πόλης μας.

Η ζωντανή μουσική του θεατρικού έργου, από τους εξαίρετους μουσικούς: Πάνου Κυριάκο μπουζούκι, Σύρκου Αγγελική φωνή- κρουστά, Γδούντος Σπήλιο και Οικονόμου θωμάς σε κιθάρα, μπαγλαμά, μπουζούκι.

Το θεατρικό έργο «Η τρελή οικογένεια της Πασταφλώρας» εξελίσσετε σε ψηλά επαγγελματικά καλλιτεχνικά στάνταρ και οι ηθοποιοί κυριολεκτικά ‘’οργώνουν’’ τη σκηνή καθώς οι θεατές  ‘’θερίζουν’’ πλούσια ψυχαγωγική σοδειά!    

Είχα αρκετά χρόνια να δω τόση θετική ενέργεια στη σκηνή ενός θεάτρου!

Είχα χρόνια να απολαύσω την αβίαστη συμμετοχή σύσσωμου του κοινού της θεατρικής αίθουσας, στα ψυχαγωγικά μηνύματα από τις ‘’ατάκες’’ (εκεί όπου έπρεπε), των ηθοποιών, των μουσικών, των χορευτών μέσα από τη διασκέδαση.

Είχα πολύ καιρό να αισθανθώ τη μαγεία της καλλιτεχνικής δημιουργίας στη θεατρική τέχνη που υψώνει το ανθρώπινο πνεύμα καθώς τούτη η δημιουργία πρέπει να εφαρπάζει τους θεατές στην εξέλιξη της πορείας του έργου!

Η άλλη πολυλατρεμένη φιλενάδα μου Ελένη Οικονομάκη (αριστερά), στο ρόλο της «Πασταφλώρας» που έκτισε καταπληκτικά, δουλεύοντας πολύ σκληρά, ώστε ο ρόλος να διαβεί πρωτόγνωρες διαστάσεις επιτυχίας. Δεξιά της φωτογραφίας η πανέμορφη ενζενί Θεοδώρα Πανταζή στο ρόλο της «Φλώρας».

Φέρει τόσα πολλά έμψυχα θετικά στοιχεία αυτό το έργο, ώστε το ανύπαρκτο σκηνικό να γίνεται το ονειρώδης ερέθισμα για να εξάψει τη φαντασία και να ταξιδέψει εκπαιδευτικά στο τεράστιο κόσμο της δημιουργικής τέχνης το θεατρικό κοινό.    

Τα πολλά θερμά μου συγχαρητήρια και ευχαριστήρια σε όλους σας, διότι καταφέρατε με την φανερά σκληρή εργασία σας να ωθήσετε ακόμη πιο ψηλά τον πολιτισμό!

Ήθελα να γράψω πολλά, όμως με ‘’πρόλαβαν’’ οι ενθουσιώδεις χειμαρρώδεις λόγοι, που ειπώθηκαν μετά το πέρας της παραστάσεως, του Δημάρχου Μεγαρέων, κ. Μαρινάκη, και του Προέδρου της ΔΗ.ΚΕ.ΔΗ.ΜΕ. κ. Αθανάσιου Δρένη, και που κάλυψαν ανιδιοτελώς τα τυχών καινά που μπορεί να υπήρξαν για το πολιτιστικό έργο τούτης της Δημοτικής Θεατρικής Ομάδας ενηλίκων.

Ήταν σίγουρη η επιτυχία σας, δεν μπορούσαμε όμως να γνωρίζουμε το μέγεθός της που ξεπέρασε όλα τα στάνταρ και για ακόμη μία φορά αποδείξατε: ότι αν και ερασιτέχνες δεν στερείτε στο τέλειο θεατρικό επαγγελματισμό που θα ζήλευαν πολλοί ηθοποιοί του καλλιτεχνικού στερεώματος!       

Χιλιάδες μπράβο σας!   

 

Η Δημοτική θεατρική ομάδα που άντεξε σε όποιες αντιξοότητες κι αν βρέθηκε, επί επτά συνεχόμενα χρόνια, που ανεβάζουν το πολιτισμό ψηλά. Και παράλληλα χαρίζουν πολλές ώρες ψυχαγωγίας στη πόλη των Μεγάρων αλλά και σε αρκετές άλλες Ελληνικές πόλεις.
Σας προσκαλούν στις θεατρικές παραστάσεις της εκλεκτή κωμωδία «Η ΤΡΕΛΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΤΗΣ ΠΑΣΤΑΣ ΦΛΩΡΑΣ», σε διασκευή του γνωστού και εξαίρετου σκηνοθέτη κ. Γιώργου Μαρδά.
Οι εραστές της τέχνης, της ποίησης του ήθους, που μόνο τρανταχτές επιτυχίες έχουν στο ενεργητικό τους, γιατί έχουν μπροστάρη έναν τεράστιο σκηνοθέτη μα και γιατί γνωρίζουν να εργάζονται σκληρά με ευσυνειδησία και επαγγελματισμό, ώστε, το κάθε θεατρικό αποτέλεσμα να είναι εφάμιλλο των μεγάλων θεατρικών Αθηναϊκών σκηνών. Για τη φετινή σεζόν επέλεξαν να μελετήσουν, να εργαστούν και να ανεβάσουν στην αίθουσα Σουσαριών, του Στρατουδάκειου Πολιτιστικού Κέντρου, ένα έργο που απεικονίζει ρεαλιστικά τους δυο κόσμους της σύγχρονης Ελληνικής κοινωνίας. Το λαό, που μέσα από την άγνοια των κοσμοϊστορικών εξελίξεων προσπαθεί να επιβιώσει όπως-όπως, και τον κόσμο του χρήματος που αναρωτιέται εάν του πάει «ένα κουστούμι με δαντέλα».
Μέσα από τις πολλές ξεκαρδιστικές, αντικρουόμενες εναλλαγές των θεατρικών σκηνών από τους ηθοποιούς, με την ζωντανή λαϊκή ορχήστρα και τα πλούσια χορευτικά, δημιούργησαν μία φαντασμαγορική παράσταση που παράλληλα με την διασκέδαση θα ψυχαγωγήσει τους θεατές τοποθετώντας για άλλη μία φορά ψηλά τον πήχη του πολιτισμού.
Ο Δήμος των Μεγαρέων, γνωρίζοντας τις ‘’κοινωνικοοικονομικές εκπτώσεις’’ που συνεχίζουν να συμβαίνουν στη ζωή μας, δεν θέλησε να στερήσει από τους Μεγαρείς την ποιοτική ψυχαγωγία των περασμένων χρόνων και πάλι είναι ο χορηγός της παράστασης. Όλοι εργάστηκαν αφιλόκερδος με πρώτον τον σκηνοθέτη των επιτυχιών κ. Γιώργο Μαρδά, τους ηθοποιούς που κατέθεσαν όπως μόνο εκείνοι γνωρίζουν και πάλι την ψυχή τους ξεπερνώντας τα όρια, την καταπληκτική λαϊκή ορχήστρα που πλαισιώνει με ζωντανή μουσική το θεατρικό έργο αλλά και το μπαλέτο που ντύνει με εξαίρετες χορογραφίες τις εναλλαγές των σκηνών.
Οι ηθοποιοί, κατά αλφαβητική σειρά είναι: Βόρδος Δημήτρης, Δάλας Αλέξης, Δάνης Θανάσης, Δρίτσα Αιμιλία, Καραντώνη Μαρία, Κουσκούκης Στράτος, Λάγιος Θάκης, Μήλεση Αθηνά, Μιχαλάκη Βιβή, Μπερδελής Σπύρος, Οικονομάκη Ελένη. Πανταζή Θεοδώρα, Πανταζής Τάσος, Παπαθανασίου Χρήστος, Ρουμάνα Σμαρώ, Σπέτκου Νάγια, Σπίνος Αντώνης, Σπίνου Μαρισία, Τσίγκρη Εύα, Τσίγκρη Μάϊα 
Η λαϊκή ορχήστρα αποτελείτε από τους: Γδούντος Σπήλιος, Οικονόμου Θωμάς, Πάνου Κυριάκος, κρουστά και φωνή Σύρκου Αγγελική.
Στα χορευτικά συμμετέχουν οι: Δάλας Αλέξης, Πανταζή Θεοδώρα, Ρουμάνα Σμαρώ, Σπίνου Αντώνης, Σπίνου Μαρισία, Τσίγκρη Έυα, Τσίγκρη Μάϊα.

 

Η αναμενόμενη πρεμιέρα είναι : Παρασκευή 18/5/2012, ώρα 20:30
Ημέρες και ώρες των παραστάσεως είναι: 19, 20, 21, 23, 25, 27, 28, 30 Μαΐου 2012. Ώρα: 20:30   

 

 

Ο ανυποψίαστος επισκέπτης δεν θα μπορεί να διανοηθεί ότι αυτά τα δέντρα και οι θάμνοι έχουν ριζώσει επάνω στον πανάρχαιο τοίχο!

Η ίδρυση της πόλεως των Μεγάρων χάνεται στην αχλύ του μύθου καθώς είναι αποδεκτό στους ιστορικούς κύκλους, ότι προϋπήρχε της Μυκηναϊκής εποχής. Ο μύθος του Μεγαρέα (γιός του Δία και μίας Σιθνίδας Νύμφης), που θεωρείτε ο πρώτος βασιλιάς της πόλεως μετά των κατακλυσμό του Δευκαλίωνα, η ύπαρξη της πολίχνης Μινώας σε μικρή απόσταση. Τον ερχομό του Αγαμέμνονα στη πόλη, πριν τον Τρωικό πόλεμο, (βασιλιάς, επικυρίαρχος των ηγεμόνων της μυκηναϊκής επικράτειας και που εκστράτευσε κατά της Τροίας), καθώς ιδρύει το ιερό της Αρτέμιδος στα Μέγαρα και παίρνει μαζί του τον Μάντη Κάλχα.

Το εμφανές πανάρχαιο αρχιτεκτονικό συγκρότημα διατηρεί δύο μεγάλα τοιχία από διαφορετικά οικοδομήματα. Σε αυτή τη φωτογραφία βλέπουμε τον ευθύ τοίχο των πάνω από 10 μ. ύψος και περίπου 70 μ. μάκρος, και από μια "επιπόλαια" ιστορική εκτίμηση, εκτιμάτε από τα μέσα του 7ου π.Χ. αι.

Έτσι, αναγνωρίζουμε ότι η πόλη/κράτος των αρχαίων Μεγάρων, στην αυγή της Ελληνικής ιστορίας, ήδη έχει  αναπτύξει και παρουσίαζε μία οργανωμένη χώρα πριν ακόμη την κάθοδο των Δωριέων 11ο -10ο π.Χ. αι. Δυστυχώς, τα μίση, οι πόλεμοι και τα πάθη των γειτονικών της πόλεων/κρατών εκείνης της αρχαίας εποχής, δεν μας επιτρέπουν μέχρι  σήμερα, να γνωρίζουμε όλο τον προϊστορικό και ιστορικό ομολογούμενο εκτυφλωτικό της πλούτο.

Από αρχαίες ανεξάρτητες πηγές, όμως, βλέπουμε αποικίες και ιδρύσεις πόλεων στη Μεσογειακή λεκάνη αλλά και στη Μαύρη θάλασσα από τους αρχαίους Μεγαρείς. Θαυμάσια οικοδομικά έργα στη Μητρόπολη, της Μεγαρίδας χώρας, το πρώτο ‘’σπαργανωμένο’’ Δημοκρατικό πολίτευμα με τον Θεαγένη (6ος π.Χ. αι.) και τόσα άλλα ακόμη. Όπως τα μεγάλης ιστορικής και αρχιτεκτονικής αξίας υδρομαστευτικά συστήματα (πρόσφατα, στη θέση ‘’Ερκίς’’, μέσα στη πόλη των Μεγάρων, η αρχαιολογική σκαπάνη έφερε στο φως ένα τέλειο υδροδοτηκό αρχιτεκτόνημα του 6ου- 5ου π. Χ. αι.)  καθώς η Μεγαρίδα δεν διαθέτει πολλά υπέργεια νερά. Εδώ, θα πρέπει να θυμηθούμε το ξακουστό κατόρθωμα του Μεγαρέα αρχιτέκτονα Ευπαλίνου (6ος π.Χ. αι.) με το σχεδόν τέλειο έργο του, (το Ευπαλίνειο όρυγμα), στο νησί της Σάμου. Που θεωρείται ένα από τα σπουδαιότερα τεχνικά έργα της αρχαιότητας, εάν αναλογιστεί κανείς πως η κατασκευή του άρχισε συγχρόνως και από τα δύο άκρα του ώστε οι σήραγγες που διανοίγονταν με αυτόν τον τρόπο, συναντήθηκαν στη μέση και αποτέλεσαν ενιαίο όρυγμα.

Λεπτομέρεια του ευθύ τειχίσματος από το πανάρχαιο συγκρότημα που πιθανών να ήταν φράγμα είτε να περιτοίχιζε ένα μεγάλο χώρο.

Η φύση του άνυδρου τόπου της Μεγαρίδος ήταν φυσικό, από την προϊστορία ακόμα, ότι θα πρέπει να οδήγησε τους κατοίκους προς την αναζήτηση τεχνικών έργων για τη συγκράτηση των ελάχιστών πηγαίων και βρόχινων νερών.  

Ανάμεσα στις περιοχές ‘’Απογιούρισμα’’ με ‘’Χάνι’’,  βορειοδυτικά της πόλεως των Μεγάρων. Ο υποψιασμένος ιστορικός επισκέπτης, θα συναντήσει ένα ακόμη αρχαίο οικοδομικό συγκρότημα, που πιθανών να ήταν, ένα από τα πρώτα τα φράγματα, για τη συλλογή νερών, του αρχαίου κόσμου. Στη περίπτωση, αυτού του αρχαίου συγκροτήματος,  η ίδια η φύση μερίμνησε ώστε να φθάσει μέχρι των ημερών μας σε σχετικά καλή κατάσταση (εφόσον μέσα από τις ενώσεις των λίθων έχουν ριζώσει θάμνοι, δέντρα που το κάνουν σχεδόν αόρατο), και έτσι δεν ισοπεδώθηκε από τη βεβήλωση των ανθρώπων και τη φθορά του χρόνου.   

 

Οικοδόμημα του αρχαίου συγκροτήματος που η υμικύκλια και κεκλιμένη προς τα έσω τοιχοδομή του, παραπέμπει σε θολωτό κτίσμα άγνωστης χρησιμότητας.

 

Η σωζόμενη βόρεια άκρη του υμικύκλιου οικοδομήματος φθάνει τα 4 μ. και η νότια το 1 μ. και το μήκος του είναι πάνω από 15 μ.

Ένας απ’ τους κωνοειδή Κουρμουλούς που έχει υποστεί σοβαρούς βανδαλισμούς απ’ τους μηχανόβιους και τις λαθρανασκαφές.

Νότιο δυτικά της πόλεως των Μεγάρων (μόλις 42 χιλιόμετρα από τη πρωτεύουσα του κράτους), υπάρχουν τρεις κωνικοί γεωλογικοί σχηματισμοί (λόφοι). Πιθανών να είναι δημιούργημα ανθρώπινων χεριών είτε πλαστουργήματα της φύση. Ο χρόνος της κατασκευής τους μας είναι άγνωστος όπως άγνωστη είναι και η χρησιμότητα τους, εάν όντως, έχουν δημιουργηθεί από ανθρώπους. Η όλη εικόνα τους δίνει ένα ξεχωριστό μυστηριακό χρώμα στη περιοχή. Οι Μεγαρείς έχουν ντύσει το χώρο με όμορφες ιστορίες παράδοσης και σε όλες τις χιλιετηρίδες που πέρασαν είναι εμφανή ότι κράτησαν μια ευλαβική στάση απέναντί τους. 

Τα σημάδια των βανδαλισμών, στους λόφους, είναι εμφανή καθώς αλλάζουν επικίνδυνα το γεωλογικό τους σχήμα.

Η ίδια η έκταση που βρίσκονται οι λόφοι είναι κατάσπαρτη από αρχαία σημάδια, διότι στα χωράφια γύρω από τους Κουρμουλούς υπάρχουν όστρακα (κεραμικά αρχαία κομμάτια). 
Η ύπαρξη των λόφων στη περιοχή θα μπορεί από μόνη της να προκαλέσει το τουριστικό ενδιαφέρον και να δημιουργηθεί ένα ήπιο τουριστικό κλίμα ώστε να προσελκύσει ανθρώπους που αγαπούν τη φύση, τα μυστήρια και την ιστορία. Αν’ αυτού, ο χώρος παραμένει αναξιοποίητος και η επιδρομή των σύγχρονων ‘’βαρβάρων’’ καθημερινός τον καταστρέφει! Ο κάθε ασυνείδητος μηχανόβιος θεωρεί κατόρθωμα μαγκιάς να ανεβοκατέβει τους λόφους με τη μηχανή του και ο κάθε βέβηλος να κάνει της λαθρανασκαφές του!

Η υπέροχη θέα της πόλης των Μεγάρων, του κάμπου και του Σαρωνικού απ’ τους Κουρμουλούς.

Καταλαβαίνω πως τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι εκάστοτε Δημοτικές Αρχές των Μεγάρων, τις τελευταίες δεκαετίες, είναι μεγάλα και δισεπίλυτα. Όμως θα πρέπει να κάνουμε κάτι, όλοι μαζί, ώστε να διαφυλάξουμε τούτα τα όμορφα μυστηριακά κατασκευάσματα που προικίζουν τα Μέγαρα με ξεχωριστές γεωλογικές νότες. Το περασμένο Σαββάτο (26/11/2011) βρέθηκα να πεζοπορώ στους λόφους και οι εικόνα της καταστροφής που αντίκρισα, για άλλη μία φορά, με απογοήτευσε για τη αδρανή συμπεριφορά μας… Οι Κουρμουλοί τείνουν να χάσουν το σχήμα τους απ’ τις παραπάνω προαναφερθείσες ανούσιες πράξεις των βέβηλων! Γι’ αυτό και επείγει να διαφυλάξουμε την ιστορία, τη παράδοση και να σώσουμε τους Κουρμουλούς.

 

Σημείωση:
Ευχαριστώ τον κύριο Νικόλα Γιαγκούλοβιτς που με τη δική του παρότρυνση γίνεται η ανάρτηση. Ο οποίος είναι ο υδρητής και διαχειριστής της πολύ όμορφης σελίδας του facebook «ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΜΕΓΑΡΩΝ» στη ηλεκτρονική διεύθυνση: https://www.facebook.com/pages/%CE%99%CE%A3%CE%A4%CE%9F%CE%A1%CE%99%CE%91-%CE%A4%CE%A9%CE%9D-%CE%9C%CE%95%CE%93%CE%91%CE%A1%CE%A9%CE%9D/136992279670678

Η ζωή της πόλης των Μεγάρων, από τη μυθολογία ακόμη, είναι άρρητα δεμένη με τη θάλασσα. Εκ πρώτης όψεως τούτο μπορεί να μην γίνεται αντιληπτό, όμως, μελετώντας κάποιος τη θέση της πόλης στο Σαρωνικό όσο και το επίνειό της Νισαία, αλλά και την από πρώιμη ιστορική εποχή, πολιτική τής αποίκησης των Μεγαρέων, θα αισθανθεί ότι: Μέγαρα και θάλασσα είναι μια συμπαγές ιστορική, κοινωνική, πολιτισμική και οικονομική πραγματικότητα της Ελλάδος. Καθώς ξεκινώντας από τη μυθολογική, περνώντας στη προϊστορική, διαβαίνοντας την ιστορική και φθάνοντας στη σημερινή πορεία της χώρας.  

Η θάλασσα για τη Μεγαρίδα γη, είναι η προέκταση του ζωογόνου φυσικού της κορμού,

δεν νοείται Μεγαρίδα δίχως ελεύθερες και προβάσιμες ακτές. Και αντί αυτών των υγειή ελεύθερων ακτογραμμών, να εγκατασταθούν βλαβερές μονάδες ιχθυοκαλλιέργειας που θα επιδεινώσουν επικίνδυνα το ήδη βεβαρυμμένο θαλάσσιο περιβάλλον του Σαρωνικού.

Ας δούμε πως τοποθετείτε και σχολιάζει, για το σχέδιο εγκατάστασης ιχθυοκαλλιέργειας,  μέσα από τις μελέτες της η Greenpeace: 

‘’Από το 1985 ως το 1995 οι καλλιέργειες γαρίδας σε όλο τον κόσμο χρειάστηκαν 36 εκατομμύρια τόνοι ψάριων για να παράξουν μοναχά 7,2 εκατομμύρια τόνους γαρίδας. Ανάλογη είναι και η κατάσταση για τις δικές μας τσιπούρες και τα λαβράκια. Κατά μέσο όρο, τα σαρκοβόρα ψάρια στις ιχθυοκαλλιέργειες χρειάζονται 2.5 με 5 φορές περισσότερη βιομάζα ψαριού στην τροφή τους από αυτή που τελικά παράγεται.
Όπως και σε κάθε περίπτωση εντατικής εκτροφής ζώων ή ψαριών, η συσσώρευση πολλών ψαριών στα κλουβιά, ευνοεί τη διάδοση ασθενειών. Η τακτική χορήγηση αντιβιοτικών στα ψάρια των ιχθυοτροφείων με την τροφή τους για να προστατεύονται από τις ασθένειες οδηγεί στη δημιουργία βακτηρίων ανθεκτικών στα αντιβιοτικά τα οποία συσσωρεύονται σε ιζήματα κάτω από τα κλουβιά. Αυτά τα βακτήρια μπορούν να αποδειχθούν επικίνδυνα τόσο για τους καταναλωτές όσο και για το οικοσύστημα όπου τοποθετούνται αυτά τα κλουβιά.
Ένα συνηθισμένο ιχθυοτροφείο σολομού δυναμικότητας 200.000 ψαριών παράγει περίπου την ίδια ποσότητα περιττωμάτων όση και μία πόλη 62.000 ανθρώπων.
Η απόρριψη αυτού του βλαβερού μίγματος στο νερό που βρίσκεται γύρω από τα ιχθυοτροφεία απειλεί άμεσα την επιβίωση των μικρότερων ειδών σολομού, τα αρπακτικά πουλιά που τρέφονται από αυτά καθώς και το μέλλον των αειφόρων μεθόδων αλιείας αλλά και των κοινωνιών που εξαρτώνται από τις καθαρές και υγιείς θάλασσες.’’   

Για άλλη μια φορά η αναλγησία της κυβερνητικής υδροκέφαλης εξουσίας των Αθηνών, καταστρατηγεί βλάπτοντας επικίνδυνα τη ζωή μας, παράνομα νομοθετώντας τη φυλάκιση μας στα απόβλητα των ιχθυοκαλλιεργειών!

Την περασμένη Τετάρτη 23 Νοεμβρίου πραγματοποιήθηκε στο ξενοδοχείο ΚΑΡΑΒΕΛ τετράωρη σύσκεψη – συνέντευξη τύπου της Πανελλήνιας Συντονιστικής Επιτροπής Φορέων Περιοχών που θίγονται από την χωροθέτηση των ιχθυοκαλλιεργειών, παρουσία και των 95 μελών που την απαρτίζουν αλλά και πλήθους νέων φορέων που δήλωσαν τη συμπαράστασή τους και την επιθυμία να συμμετάσχουν σε αυτή.

Στη σύσκεψη αυτή καυτηριάστηκε η όλη διαδικασία και ο διάτρητος τρόπος και χρόνος υπογραφής της ΚΥΑ του χωροταξικού των ιχθυοκαλλιεργειών (που ως γνωστόν υπεγράφη από 8 συναρμόδιους Υπουργούς του ΠΑΣΟΚ στις 4/11/11, την ημέρα δηλαδή που θα παρεχόταν ψήφος εμπιστοσύνης στην απελθούσα κυβέρνηση!!), ενώ παράλληλα αναφέρθηκε επισήμως πως πέραν του προέδρου του, δυο ακόμα μέλη του Εθνικού Συμβουλίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης (ΕΣΧΔΝΑ) υπέβαλαν και αυτά τις παραιτήσεις τους καθώς υποστήριξαν ότι παρόλο που φέρεται ότι το ΕΣΧΔΝΑ υπέβαλε γνωμοδότηση -η οποία δεν λήφθηκε υπόψη από τους Υπουργούς, αλλά τουλάχιστον υποβλήθηκε όπως εκ του νόμου προβλέπεται ως προαπαιτούμενη- εντούτοις όμως στην πραγματικότητα ουδέποτε πρόλαβαν να συζητήσουν και κατά συνέπεια ουδέποτε γνωμοδότησαν σχετικά!!
Αποφασίστηκε μάλιστα να κατατεθεί μηνυτήρια αναφορά κατά των 8 Υπουργών (Παπακωνσταντίνου, Σηφουνάκη, Καστανίδη, Βενιζέλο, Χρυσοχοϊδη, Ραγκούση, Σκανδαλίδη και Γερουλάνο) που «πραξικοπηματικά» συνυπέγραψαν την εν λόγω ΚΥΑ και για το λόγο αυτό είχε ήδη συνταχθεί το κείμενο της μήνυσης που τέθηκε προς γνώση και συλλογή υπογραφών μεταξύ των μελών της Συντονιστικής.

Πηγή εικόνας: http://el.science.wikia.com

 

Η Ελληνική πολιτεία δίνοντας προτεραιότητα σε άλλες αρχαιολογικές περιοχές της χώρας, δεν έδωσε το απαιτούμενο ιστορικό βάρος που θα έπρεπε στη Μεγαρική γη. Ελάχιστες έως μηδαμινές είναι οι οργανωμένες αρχαιολογικές έρευνες που έχουν γίνει στη περιοχή. Ενώ όταν από τύχη βρεθούν κάποια αρχαία, λόγω κατασκευή κτηρίων ή άλλων σκαπτικών εργασιών, τότε μπορεί να μελετηθούν τα ευρήματα αλλά και πάλι δεν θα είναι συνολική η έρευνα. Έτσι, μέχρι τις ημέρες μας παραμένουν άγνωστης τοποθεσίας οι περισσότερες επιβεβαιωμένες κώμες, απ’ τους αρχαίους συγγραφείς, της Μεγαρίδας. Τα πιο αξιόλογα ευρήματα των τελευταίων δεκαετιών (μαζί με το αναμφίβολα σπουδαίας σημασίας υδρομαστευτικό σύστημα της θέση Ερκίς) είναι οι υπόγειοι θάλαμοι, τα «μέγαρα», που αποκαλύφθηκαν σε όλη την έκταση της πόλης αλλά και σε αγροικίες των προαστίων της. Ο αριθμός των ‘’κελαριών’’ αυτών ξεπερνά τα εκατό. Εδώ εκτελούνταν κάθε Οκτώβριο, στη γιορτή των Θεσμοφορίων προς τιμήν της Δήμητρας, ιεροπραξίες για την ευόδωση της σποράς. 
Η Μεγαρίδα υπήρξε κατά βάση, ορεινή χώρα μεταξύ Κορινθίας, Βοιωτίας και Αττικής. Η αρχική της έκταση, όταν τα δυτικά της σύνορα έφθαναν στον Ισθμό, ήταν 650 τ. χιλ., όμως από τα μέσα του 6ου αι. π.Χ. Καθώς η Κόρινθος κατέλαβε το δυτικό της τμήμα, η χώρα περιορίστηκε σε 420 τ. χιλ. Η Μεγαρίδα εκτείνεται ανάμεσα σε δύο θάλασσες: δυτικά έχει τον Κορινθιακό κόλπο και νότια τον Σαρωνικό, με δύο κύρια λιμάνια, των Παγών και της Νίσαιας και βοηθητικό ήταν το λιμάνι του Πανούρμου ή Πάνορμος, που υπήρξαν ασφαλής ορμητήρια για την εμπορική και αποικιακή δραστηριότητα των Μεγάρων. 
Τα χερσαία της όρια διαμορφώνονταν από τους ορεινούς όγκους των Γερανείων δυτικά, του Κιθαιρώνα βόρεια, των υπωρειών των ορέων Πατέρα, Μακρού ανατολικά και του Τρικέρατου νοτιοανατολικά.
Η Μεγαρίς, τόπος ορεινός, όπου εκτός της πεδιάδας των Μεγάρων, είχε καλλιεργήσιμη γη στα παράλια, στα οροπέδια και τις πλαγιές των βουνών, που φιλοξενούσαν γεωργούς, ενώ ιδιαίτερα ανεπτυγμένη υπήρξε η κτηνοτροφία. Υπήρχαν επίσης μελισσοκόμοι, έμποροι, κεραμείς, βιοτέχνες και αλιείς. Υπολογίζεται ότι κατά τους κλασικούς χρόνους ο αριθμός των Μεγαρέων ελεύθερων πολιτών έφθανε τις 20.000 (και επί τουρκοκρατίας μετρούσε σαν κεφαλοχώρι των Δερβενίων μόνο 350 σπίτια).
Οι κυριώτερες πόλεις και κώμες που ήκμασαν κατά τους αρχαίους χρόνους, εκτός της πόλεως των Μεγάρων, ήταν οι: Οινόη, η Άρις, η Αιγειρούσαι, η Παγές, τα Αιγόσθενα, η Πάνορμος, η Ερένεια, ο Τριποδίσκος και η Κυνόσουρα. 
Εκτός των πόλεων και των οχυρωμένων οικισμών, ο ουσιαστικός ρόλος της Μεγαρίδας στα ιστορικά δρώμενα τεκμηριώνεται από ένα ορεινό, πυκνό δίκτυο δρόμων που υποστηρίζονταν και φυλάσσονταν από πύργους ή οχυρωμένους οικισμούς. Από κάθε κύριο δρόμο, όπως ήταν φυσικό, ξεκινούσαν μικρότεροι, οι οποίοι συνέδεαν απόμερους, σχεδόν ‘’κρυφούς’’ οικισμούς. Δημιουργώντας έτσι ένα ολόκληρο δίκτυο επικοινωνίας του κράτους και ταυτόχρονα υπήρξε άμυνα/φύλαξη στα σύνορα με την Κορινθιακή, την Αθηναϊκή και τη Βοιωτική γη.
Έως τον 6 αιν. π.Χ. τα σύνορά της προς την Κορινθία έφταναν έως τον Ισθμό. Ενώ η πιο βόρεια πόλη (προς τα Βοιωτικά σύνορα) ήταν τα Αιγόσθενα. 
Η συνοριακή γραμμή Μεγαρίδας-Αθήνας- Βοιωτίας και τα ακριβή της όρια παραμένουν ασαφή. Ωστόσο στο νότιο τμήμα φαίνεται πως υποστηρίζεται από έναν ακόμη σημαντικό δρόμο, γνωστό ως «πέρασμα Καντύλι». Ο δρόμος ξεκινούσε από την πεδιάδα των Μεγάρων με ανατολική πορεία και έστρεφε βόρεια, προς την σημερινή θέση Αγία Τριάδα -Μυρίνι, ακολουθώντας τη δυτική όχθη του ρέματος και που πιθανών να ήταν ο αρχαίος ποταμός Ίαπις. Τούτος μπορεί να είναι ο λόγος, που η συνοριακή πόλη Ερένεια, αν και αναφέρεται από τον Παυσανία ως Μεγαρική, φαινόταν να ανήκει στην Αθηναϊκή κυριαρχία. Καθώς ταυτίζεται με τη θέση στον Άγιο Γεώργιο της κοιλάδας των Κούνδουρων, που διαθέτει φρούριο ελλειπτικής κάτοψης, το νότιο τείχος του οποίου ενισχύεται από τρεις ημικυκλικούς πύργους και χρονολογείται στον 5ο αι. π.Χ. Η κοιλάδα των Κούνδουρων εκτός του φρουρίου έχει σειρά πύργων που επικοινωνούν οπτικά μεταξύ τους προς όλες τις κατευθύνσεις και ενισχύουν τον έλεγχο της συνοριακής γραμμής των δύο πόλεων-κρατών. Το ορεινό και πάλι ασαφές σύνορο των δύο χωρών, Μεγαρίδας-Αθήνας, στο νοτιότερο τμήμα ήταν το βουνό Τρικέρατον, που χωρίζει το Μεγαρικό από το Ελευσινιακό πεδίο. Στην ευρύτερη περιοχή τοποθετείται και η Οργάς, η ιερή πεδιάδα της Ελευσίνας, που ανήκε στη Δήμητρα. Η θέση πιθανότατα να ταυτίζεται με την κοιλάδα που δημιουργείται στους βορειοανατολικούς πρόποδες του Τρικέρατου, ανάμεσα στα βουνά, όπου υπάρχουν ενδείξεις οχυρωμένου οικισμού των ελληνιστικών χρόνων.
Ανάμεσα στην Οινόη και στα Αιγόσθενα (Κορινθιακός κόλπος), υπήρξαν τρεις ιστορικές (μη ταυτισμένες, έως τις ημέρες μας, αρχαιολογικός) κώμες. Η αγροτική κόμη Άρις, η περιτοιχισμένη Αιγειρούσαι, η Πάνορμος, γνωστή για το λιμάνι της και που πιθανών να ήταν η σημερινή Ψάθα. Ακόμη ασαφής παραμένει και η κώμη του Τριποδίσκου.

 

Ο ιστορικός μελετητής N.G.L Hammond, στην μελέτη/ εργασία του: ‘’ The main road from Beotia to the Peloponnese through the northern Megarid’’.  Γράφει με θαυμασμό για την φυσική και την ιστορική σημασία του πανάρχαιου δρόμου της ΒΑ Μεγαρίδος και είναι ο πρώτος που αναπτύσσει το όνομα ‘’ο δρόμος των Πύργων’’ για το συγκεκριμένο κομμάτι του δρόμου, Βαθυχώρια- Παλαιόπυργος.

Ο Nikolas Hammond στο Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο με την ιδιότητα του Αξιωματικού  ‘’SOE’’ (Ειδικών Εκτελεστικών Εργασιών), δηλαδή σαμποτέρ, βρέθηκε στη κατεχόμενη Ελλάδα.  Την διαπέρασε σχεδόν όλη με τα πόδια, εξερευνώντας την και απέκτησε γνώση της τοπογραφίας και του εδάφους της χώρας. Μετά την απελευθέρωση, ως Ακαδημαϊκός του Cambridge πλέων και καθηγητής των ελληνικών, επισκέφτηκε άπειρες φορές την Ελλάδα μελετώντας την ιστορία της. Γεγονός είναι, ότι ο Hammond με τις γνώσεις του βοήθησε πάρα πολύ τον Μανόλη Ανδρόνικο για την μεγαλειώδη ανακάλυψη του Μακεδονικού τάφου, του Φιλίππου, στη Βεργίνα.

Τούτος λοιπόν, θα τολμούσα να γράψω, καλός γνώστης της Ελληνικής ιστορίας, ασχολήθηκε μελετώντας καιρό, επί του πανάρχαιου κύριου δρόμου ‘’το δρόμο των πύργων’’ στη Μεγαρίδα. Φέρνοντας στο φως ξεχασμένα ιστορικά στοιχεία και μάλιστα τεκμηριώνει πολλές από τις απόψεις/μαρτυρίες του Μελέτη Μπεναρδή που υπάρχουν στο βιβλίο του: ‘’ΜΕΓΑΡΕΙΣ & ΔΕΡΒΕΝΟΧΩΡΙΤΑΙ- ΨΗΓΜΑΤΑ ΜΕΓΑΡΙΚΩΝ (Β’), Αθήνα 1936.

Ο Nikolas Hammond Από την κορυφή του Καρυδίου  (Πατέρας) ως τον Παλιόπυργο (Γεράνεια) ανακαλύπτει και καταγράφει αναλυτικά έξη αρχαίους πύργους του 5ου και 4ου π.Χ. αμυντικού συστήματος, στον αρχαίο δρόμο της Ανατολικής Μεγαρίδος που τον ονομάζει ‘’ο δρόμος των πύργων’’, για τον λόγο που σε μικρή απόσταση υπάρχουν έξη πύργοι.

Οι αρχαίοι πύργοι, αυτά τα χαρακτηριστικά μνημεία που βρίσκονται στον ιστορικό δρόμο, ήταν μικρά οχυρά κτήρια που σκοπό είχαν να προστατέψουν τους πληθυσμούς από κάθε είδος επιβουλή. Οι Μεγαρικοί πύργοι με τους περίκλειστους χώρους άνηκαν και στις δύο ομάδες (στρατιωτικοί, αγροτικοί), και δεν ήταν μεμονωμένα κτίσματα, αλλά κοντά σε αυτούς και σε ακτίνα μέχρι 500μ αναπτύσσονταν οικισμοί.  Στους φραγμένους με ψηλούς μαντρότοιχους, χώρους των πύργων υπήρξαν υδατοδεξαμενές  και χώροι αποθήκευσης αγαθών για την εξυπηρέτηση φρουράς και περιοίκων.

Οι έξη Μεγαρικοί πύργοι που βρισκόταν (φυσικά υπήρξαν και αρκετοί άλλοι), όμως στο κύριο δρόμο ήταν οι εξής:

1ος. Πύργος Παλαιόπυργου ή Τριποδίσκου.

2ος. Πύργος Χάνι, Δερβένι.

3ος. Πύργος (C,b)

4ος.  Πύργος Μικρού Βαθυχώρι (C )

5ος . Πύργος Μεγάλου Βαθυχώρι (F)

6ος . Πύργος κορυφής Καρυδίου.

 

 

Το δρόμο των πύργων χρησιμοποιούσαν οι Σπαρτιάτες βασιλείς, Αγησίλαος και Κλεόμβροτος επί του Πελοποννησιακού πολέμου. Ενώ όλοι οι έμποροι, οι προσκυνητές για το Δελφικό μαντείο κ.α. επέλεγαν αυτόν το δρόμο για την μεγάλη ασφάλεια του. Η απόσταση απ’ τον πρώτο πύργο έως τον έκτο δεν είναι μεγάλη, περίπου είκοσι χιλιόμετρα. Τούτο βέβαια, μας δίνει τη πεποίθηση πως ο τόπος αυτός, ήταν πολυσύχναστος όπου γνώρισε κάθε λογής ταξιδιώτες στη μακρόχρονη ιστορία του.  Σε όλο σχεδόν το μήκος του δρόμου των πύργων, έχουν εντοπισθεί θεμέλια αρχαίων εγκαταστάσεων, όπως οικισμοί, αγροικίες κ.τ.λ.

 

H διαδρομή ‘’του δρόμου των πύργων’’ επάνω στο χάρτη της google, είναι του ιστορικού Rig Chindon και μαθητή του N. Hammond.

 

Βιβλιογραφία:

N.G.I. Hammond, ‘’The main road from Beotia to the Peloponnese through the northern Megarid. BSA 49, 1954’’.

Έφη Μπαζιωτοπούλου-Βαλαβάνη, ‘’ΜΕΓΑΡΙΣ τόποι, μνημεία, διαδρομές, Αθήνα 2008. ISBN 978-960-87200-1-5’’.

 

 

Ο κυκλικός πύργος στο Μεγάλο Βαθυχώρι που περνούσε ο "δρόμος των πύργων".

Για τους περισσότερους σήμερα, είναι άγνωστος ο πανάρχαιος δρόμος που έμελε να συμβάλει με τη παρουσία του σε πολλά μεγάλα ιστορικά γεγονότα της νότιας Ελλάδας, ώστε προσέφερε συνεχώς τις οδικές υπηρεσίες του απ’ τα προϊστορικά χρόνια μέχρι και τις πρώτες δεκαετίες του 19 αιώνα μ.Χ.

Διάσπαρτα κατεστραμμένα μέρη του κύριου "δρόμου των πύργων" υπάρχουν σε όλη τη διαδρομή των Γερανείων Όρεων και λιγότερα στο Όρος Πατέρα.

Από αυτό τον οδικό άξονα προσπάθησαν να περάσουν οι πέρσες το 480-479 π.Χ, αλλά και με την συμβολή των Μεγαρέων νικήθηκαν στις Πλαταιές. Χαρακτηριστικό ακόμη είναι το γεγονός που αναφέρει ο Ξενοφών (5,4,16), για τον Σπαρτιάτη βασιλιά Κλεόμβροτο τον χειμώνα του 379 π.Χ. Ο Κλεόμβροτος, επιστρέφοντας απ’ τη Βοιωτία στον Ισθμό δεν ακολούθησε τον κύριο δρόμο αλλά επέλεξε τον δευτερευούσης αξίας παραλιακό δρόμο (στο Κορινθιακό κόλπο), με αποτέλεσμα ο μανιασμένος αέρας να ρίξει πολλά υποζύγια στη θάλασσα και όσοι στρατιώτες κρατούσαν ασπίδες κινδύνευσαν κι αυτοί να γκρεμοτσακιστούν στη Κυνόσουρα. Έτσι, άφησαν τις ασπίδες στο έδαφος γεμίζοντάς τες με πέτρες, κατέβηκαν στα Αιγόσθενα όπου και πέρασαν τη νύχτα, το πρωί ανέβηκαν στη Κυνόσουρα πήραν τις ασπίδες και συνέχισαν για τον Ισθμό. Από εδώ βέβαια πέρασε ο στρατός του Φίλιππου, το 338 π.Χ., όταν νίκησε τους Αθηναίους, Μεγαρείς και τους άλλους, στη μάχη της Χειρωνείας. Το 146 π.Χ. πάλι, που υποδουλώνεται όλη η Ελλάδα στους Ρωμαίους, ο Ρωμαίος στρατηγός Μάτελλος εξόντωσε στη Χαιρώνεια ένα στρατιωτικό τμήμα από 1.000 Αρκάδες, και που μετά την ήττα του στρατού της Αχαϊκής συμπολιτείας στη Σκάρφεια της Λοκρίδας, απ’ τον ίδιο δρόμο προχώρησε για την Πελοπόννησο.
Τούτος ο δρόμος επί τουρκοκρατίας θεωρούταν ο ποιο ασφαλής και επάνω σε αυτό τον δρόμο είχαν αναπτυχθεί τα περισσότερα Δερβενοχώρια των Μεγάρων που η συνεισφορά τους υπήρξε σημαντική στον αγώνα της επανάστασης του 1821.

Ο δρόμος των πύργων που περνά στη κορυφή του Καριδίου στο Όρος Πατέρα.

Η συνολική πορεία του δρόμου ήταν ( αρχή απ’ την Βοιωτία έως τον Ισθμό), περί τα 68 σημερινά χιλιόμετρα, ενώ η αρχαία μέτρηση σε Αττικά στάδια ήταν περίπου 356.756757. Ξεκινούσε λίγο πριν τις Πλαταιές ανηφόριζε τη βόρεια πλευρά του Κιθαιρώνα φθάνοντας στη κορυφή Λουκίσθη για να εισέρθει στο διάσελο ανάμεσα στα υψώματα Κιθαιρώνα, Καρούμπαλο (όπου εκεί βρισκόντουσαν οι δίδυμοι πύργοι, παρατηρητήρια των Αθηναίων) και να φθάσει στη σημερινή τοποθεσία ‘’βρύση Τσίας’’ των Βιλίων. Κατόπιν κατηφόριζε τις δυο κοιλάδες των Βιλίων και ανηφόριζε στο όρος Πατέρα απ’ την απότομη πλαγιά του Αγίου Βασιλείου για να φθάσει στη κορυφή του Καρυδίου και να συνεχίσει την πλέον δύσκολη κατηφόρα (αφήνοντας δεξιά το Μεγάλο Βαθυχώρι), προς το Μικρό Βαθυχώρι.

 Διέσχιζε το δυτικό τμήμα της Μεγαρικής πεδιάδας φθάνοντας στη ΒΑ κλιτή των Γερανείων στη κώμη Χάνι-Δερβένι και από εκεί ανέβαινε προς τη θέση Παλαιόπυργος (πιθανών εκεί να βρισκόταν η κώμη Τριποδίσκος). Με ανηφορική πορεία έφθανε στη υψηλότερη θέση Αέρα και κατέβαινε ομαλά για τις Μιυγές και Ισθμό.
Ο ορεινός όμως αυτός κύριος δρόμος άρχισε να χάνει τη σημαίνουσα σπουδαιότητα του, όταν το 1839 μ.Χ. ξεκίνησε η κατασκευή των δυο αμαξιτών δρόμων από την πρωτεύουσα Αθήνα. Ο ένας που πηγαίνει και στις ημέρες μας προς Μέγαρα, Πελοπόννησο και ο άλλος (της παλαιάς Εθνική Οδό Αθηνών- Θηβών όπως λέγεται σήμερα), προς Θήβα, Στερεά κ.τ.λ.
Η αρχαία χώρα της Μεγαρίδας λόγω της γεωγραφικής της θέσης υπήρξε το φυσικό πέρασμα από την Πελοπόννησο στη Στερεά και αντίστροφα. Τούτο το γεγονός και παρά το ορεινό των εδαφών της, είχε αναπτύξει ένα εντυπωσιακό δίκτυο κύριων και επαρχιακών οδικών αξόνων που διέτρεχε τη χώρα. Ο σημαντικότερος όμως δρόμος, όπως ήδη αναφέρθηκε, της χώρας των Μεγαρέων, ήταν εκείνος που συνέδεε τη Στερεά Ελλάδα, μέσω της Βοιωτίας, με την Πελοπόννησο. Ο δρόμος διέτρεχε τρία βουνά (Κιθαιρώνα, Πατέρα, Γεράνεια ), με τα δύο από αυτά να βρίσκονται στη Μεγαρική γη.
Η σημαίνουσα σημασία του κύριου αυτού δρόμου για τα Μέγαρα, εφ όσων υπήρξε η ουσιαστική της εδαφική ‘’ελεύθερη’’ είσοδος-έξοδος ανθρώπων και εμπορείου προς Στερεά είτε προς την Πελοπόννησο. Δημιούργησε την ανάγκη να περιφρουρηθεί. Έτσι, έξη πύργοι υπάρχουν επάνω στον αρχαίο αυτό δρόμο, στο έδαφος της Μεγαρίδος, για να φυλάνε τους οικισμούς πέριξ αυτών αλλά και να περιφρουρήσουν την ελεύθερη διακίνηση.

 

Συνεχίζεται…  

 

Βιβλιογραφία:

Μ. Σακελλαρίου, Ν. Φαράκλας, ΜΕΓΑΡΙΣ, ΑΙΓΟΣΘΕΝΑ, ΕΡΕΝΕΙΑ 1972.

R.P. Legon, MEGARA: The Politican History of a Greek City-State to 336 B.C. 1981.

N.G.I. Hammond, The main road from Beotia to the Peloponnese through the northern Megarid. BSA 49, 1954.

Τα Μεγάλα Δερβένια, επί τουρκοκρατίας, είχαν οργανώσει με αξιομνημόνευτο τρόπο την κοινωνική τους ζωή, παρόλο που έζησαν σε καθεστώς τριπλής τυραννίας. Βενετών, πειρατών και τούρκων. Ανθούσε η κατεργασία και το εμπόριο ρετσινιού με τα παράγωγα του. Καθώς από τη ρετσίνι παρασκεύαζαν την εύφλεκτη ύλη νέφτι κ.α.(το 1822 με εντολή του Αλέξανδρου Μαυροκορδάτου, παραδόθηκαν στο υπουργείο των Ναυτικών, 3,5 τόνοι νέφτι, 10,5 τόνοι κατράμι και 10,5 τόνοι ρετσίνι από τα Μεγάλα Δερβένια).
Ενώ η κτηνοτροφία βρισκόταν σε αξιόλογη θέση και η γεωργία, με πρώτο το λάδι, το στάρι και το κρασί ήταν σε υψηλά επίπεδα παραγωγής. Οι Δερβενοχωρίτες ‘’λογικά’’, δεν θα έπρεπε να επαναστατήσουν, λόγω του ότι είχαν αρκετά προνόμια απ’ τον εκάστοτε τούρκο διοικητή (πασά) της Κορίνθου. Διότι ήταν παράλληλα και οι βόρειοι φύλακες στο πασαλίκι του. Όμως, η ψυχή του Έλληνα (όσα καλά κι αν της δώσεις) δεν ησυχάζει σαν νιώθει πως δεν αναπνέει τον αγέρα της λευτεριάς! 
Έτσι, η σκλαβωμένη γη των Μεγάρων, που άνηκε διοικητικά στα Μεγάλα Δερβένια, γέννησε ήρωες αγωνιστές καπεταναίους ώστε θυσίαζαν την ζωή τους ακόμη, ‘’για μιας ώρας ελεύτερη ζωής’’, που λέγει κι ο ποιητής. Ιδιαίτερα τα τελευταία πενήντα προεπαναστατικά χρόνια, τα Μέγαρα, ‘’πλήρωσαν ακριβά’’ το αντίτιμο της ελευθερίας. Απ’ άκρη σε άκρη μόνο ερείπια υπήρχαν στη πόλη, στο κάμπο αλλά και στους γύρω οικισμούς. Η αρχή έγινε το 1687 μ.Χ. που οι Βενετοί με αρχηγό το Μοροζίνη πυρπόλησαν τα Μέγαρα. Την άνοιξη του 1770 μ.Χ. αρκετοί Μεγαρείς επαναστατούν με καπετάνιο τον Μητρομάρα και σαν αποτέλεσμα ήταν, ότι είχαν προλάβει να φτιάξουν τα προηγούμενα χρόνια. Μετά την πυρπολική καταστροφική μανία του Μοροζίνη, να τα ξανακαταστρέψει το μένος του τούρκου διοικητή της Κορίνθου Κιαμηλμπέη. Οι καταστροφές που υπέστηκαν από τους οθωμανούς ήταν ανυπολόγιστες. Όπως μας βεβαιώνουν πολλοί ξένοι ταξιδιώτες που πέρασαν εκείνη την εποχή από τα Μέγαρα. Μα και μετά την επανάσταση τα Μέγαρα παρέμεναν στην ίδια δεινή οικονομική κατάσταση, ίσως και χειρότερη. Διότι γέννησαν Πατριώτες και τα είχαν θυσιάσει όλα στον Αγώνα της Πατρίδας, της λευτεριάς! 
Ενδεικτικό της τραγικάς κατάστασης είναι όσα μας περιγράφει ο Αμερικανός εθελοντής γιατρός Samuel Howe, που βρέθηκε το 1828 στα Μέγαρα: ‘’Οι Μεγαρείς βρίσκονταν σε αξιοθρήνητη κατάσταση’’. Ο ίδιος εξιστορεί ότι προσέφερε μια ποσότητα αλεύρων στους Μεγαρείς, οι οποίοι όμως δεν την δέχτηκαν αλλά του ζήτησαν σπόρο για να μπορέσουν να καλλιεργήσουν την γη τους. Ο Howe, τους έδωσε τον αιτούμενο σπόρο, με την προϋπόθεση αυτοί να προσφέρουν ένα μέρος από την συγκομιδή τους για την κατασκευή και λειτουργία ενός σχολείου στην πόλη τους, όπως και έγινε.
Αναφερθήκαμε στους ήρωες αγωνιστές και που, κατά ένα περίεργο όμως τρόπο, δεν έγιναν πανελλήνια γνωστοί. Ενώ έλαβαν μέρος σε σχεδόν όλες τις μάχες της Αττικής, σε πολλές μάχες της Ρούμελης, σε αρκετές της Πελοποννήσου και έφθασαν μέχρι τη Θεσσαλία. Συμπολέμησαν με όλους τους γνωστούς ήρωες της εθνεγερσίας. 
Αλλά πάλι και το 1878 με την κήρυξη του ρωσοτουρκικού πολέμου που αναπτερώθηκαν οι ελπίδες για την απελευθέρωση και των άλλων περιοχών, Θεσσαλίας, Μακεδονίας, Ηπείρου. Διακόσιοι άνδρες απ’ τα Μεγάλα Δερβένια, πήραν μέρος σε μάχες με μπροστάρη το βουλευτή Μεγαρίδας Γεώργιο Νικολαΐδη στις 2 και 12 Φεβρουαρίου 1878.
Ας δούμε λοιπόν, ποιοι ήταν οι Μεγαρείς αγωνιστές τον καιρό της επανάστασης, που ο Μακρυγιάννης έγραψε για αυτούς: ‘’… Μεγάλη ‘λικρίνειαν και πατριωτισμόν είδαμε από τους Περαχωρίτες και από τους Μεγαρίτες. Έδειξαν αιστήματα πατριωτικά και φιλάνθρωπα κι έλεγαν: «Να πουληθούμεν όλοι, νόμους να κάμετε δια την πατρίδα’’. Πήγαιναν νηστικοί και ξυπόλυτοι αυτείνοι και οι καημένοι αγωνισταί τους με γράμματα, όπου χρειάζονταν παντού να στέλνωμεν, κι έτρεχαν με μεγάλη προθυμίαν…’’.
Ο Μητρομάρας. (Που μάλλον λαθεμένα, τον διεκδικούν διάφορες άλλες κοινότητες στην Αττική)
Ο Γεώργιος Δασκαλόπουλος, ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΚΑ μόνο αναφέρεται σαν ‘’Διδασκαλόπουλος’’. (Σ’ όλο το χρονικό διάστημα του Ιερού Αγώνα της Εθνεγερσίας ο Γεώργιος Διδασκαλόπουλος μετέχει στις Εθνοσυνελεύσεις ως παραστάτης Δερβενοχωρίων και στις διάφορες μάχες ως στρατιωτικός και διακρίνεται για την αφιλοχρηματία του, τον άφθαστο ηρωισμό και την αρετή του).
Μετά τη μάχη της Περαχώρας, ο Γ. Δασκαλόπουλος πρωτοστατεί στην απόσπαση των Δερβενοχωρίων από την Επαρχία Κορίνθου και στη σύσταση ιδιαίτερης επαρχίας Δερβενοχωρίων με τις σχετικές αποφάσεις του Εκτελεστικού και του Βουλευτικού.
Στις εκλογές για την ανάδειξη εκπροσώπου παραστάτη (βουλευτή) της νέας Επαρχίας εκλέγεται παμψηφεί ο Γ. Δασκαλόπουλος, που την πανηγυρική προσέλευσή του διαιωνίζει επιγραμματικά και λακωνικά, όπως συνηθιζόταν την ηρωική αυτή εποχή, από έλλειψη χαρτιού και χρόνου, το πρακτικό του Βουλευτικού:
«Τη 9η Οκτωβρίου 1823
Εν τη σημερινή συνελεύσει του Βουλευτικού, επιτροπεύοντος του κ. Πανούτσου Νοταρά …………… Σήμερον
εισήλθεν εις το Βουλευτικόν και ο παραστάτης των Δερβενοχωρίων κ. Γ. Διδασκαλόπουλος.
Ο Α΄ Γραμματεύς ΙΩ. ΣΚΑΝΔΑΛΑΚΗΣ».
Μετά την ανάδειξη του Γ. Δασκαλόπουλου, σε βουλευτή, δημιουργείται η ‘’Δημογεροντία Δερβενοχωρίων’’ το 1828. Και την άλλη χρονιά (14 Αυγούστου 1829) με ενέργειες του ίδιου του Δασκαλόπουλου, μεταφέρεται ο τίτλος και τα προνόμια της Δημογεροντίας στην ιδιαίτερη πατρίδα του τα Μέγαρα. Σαν τον ελάχιστο φόρο. Ώστε ορίζεται η νέα αρχή πλέον σαν «Δημογεροντία Μεγαρίδος» και στην οποία ορίσθηκαν Δημογέροντες οι: Γιάννης Χατζημελέτης, Αναγνώστης Στέφας και ο Σπύρος Μπερδελής με γραμματέα το Χ. Τριβυζά.
Οι υπόλοιποι αγωνιστές καπεταναίοι είναι: 
Ο Γιάννης Χατζημελέτης.
Αναγνώστης Στέφας.
Ο Ράπτης Χατζημελέτης.
Ο Διονύσιος Πανούσης.

ΤΕΛΟΣ

Βιβλιογραφία: 
Αρχεία Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, ‘’Ελληνική Επανάσταση και συγκρότηση του Ελληνικού Κράτους’’.
«Αρχείο Ιωάννου Κωλέττη», Επιμέλεια: Πλαγιανάκου – Μπεκιάρη Βασιλική, Στεργέλλης Αριστείδης, Εκδ.Ακαδημία Αθηνών, 1996, Αθήνα ISBN 960-7099-46-X.
Στρατηγος Μακρυγιαννης, «Απομνημονεύματα», 1907, ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ.
Ακαδημία Αθηνών Αρχειακή συλλογή KEINE Αρχείο Κωλέττη.
Ημερολόγιον της Μεγάλης Ελλάδος, Τόμος 1, Αρ. 1.
Ηρόδοτος, Ιστορία.
Θουκυδίδης, Ιστορία του Πελοποννησιακού Πολέμου.
Διόδωρος Σικελιώτης, Ιστορική Βιβλιοθήκη.
Finley, Moses (1972). «Introduction». Thucydides – History of the Peloponnesian War (translated by Rex Warner). Penguin. ISBN 0140440399.
Φωτίου Χρυσανθόπουλου ή (Φωτάκου), ‘’Βίοι Πελοποννίσιων Ανδρών’’, 1888 Εν Αθήναις.
Λάμπης Αποστολίδης, ‘’Η μάχη της Περαχώρας’’.
Νίκος Γ. Σβορώνος, ‘’Επισκόπηση της νεοελληνικής ιστορίας’’, μετάφραση Αικατερίνη Ασδραχά, εκδόσεις Θεμέλιο, Αθήνα 1999, ISBN 960-7293-21-5.
Στέφανος Π. Παπαγεωργίου, ‘’Από το γένος στο έθνος Η θεμελίωση του Ελληνικού κράτους 1821-1862’’, εκδόσεις Παπαζήση, 2η έκδοση, Αθήνα 2005, ISBN 960-02-1769-6
«Η Ναυμαχία στη Σαλαμίνα», Εκδόσεις Μ. Πεχλιβανίδη & Σία
Μεγάλη Στρατιωτική και Ναυτική Εγκυκλοπαίδεια Eλλάδος Κ-Μ.
Green, Peter. ‘’The Year of Salamis, 480–479’’ B.C. London: Weidenfeld and Nicolson, 1970 ISBN 0-297-00146-9.
Διήγηση Συμβάντων της Ελληνικής Φυλής, Θ. Κολοκοτρώνης- Γ. Τέρτσερης.
————————————————————————————————————

Τα φωτογραφημένα έγραφα είναι από την Αρχειακή συλλογή: Αρχείο Ιωάννη Κωλέττη (Τμήμα Ιδρύματος Τοσίτσα)~118~0749. Μαζί και με το Δελτίο που τα συνοδεύει, της Ακαδημίας Αθηνών. 

Προβολή Τεκμηρίου

Ταυτότητα Τεκμηρίου: ~Ακαδημία Αθηνών~Αρχειακή συλλογή KEINE~Αρχείο Κωλέττη~Αρχείο Ιωάννη Κωλέττη (Τμήμα Ιδρύματος Τοσίτσα)~118~0749

Τίτλος: Βάσος Μαυροβουνιώτης (αρχηγός Μεγαρίδος) προς Διοικητική Επιτροπή
Χαρακτηρισμός Τεκμηρίου: Έγγραφο 
Χρονολογία: 1832 Απριλίου 7
Αποστολέας: Μαυροβουνιώτης, Βάσος- Αρχηγός Μεγαρίδος
Τόπος Αποστολέα: Κόρινθος
Αποδέκτης: Διοικητική Επιτροπή της Ελλάδος
Τόπος Αποδέκτη: Ναύπλιο
Γλώσσα: Ελληνική
Μέγεθος: Σελίδα 1
Ονόματα: Αναστασίου Αναγνώστης
Γρίβας, Θεόδωρος
Ζορμπάς
Κλίμακας
Σκουρτανιώτης
Περίληψη – Περιεχόμενο: Ο Βάσος Μαυροβουνιώτης ενημερώνει τη Διοικητική Επιτροπή ότι έφθασε στην περιοχή με τους οπλαρχηγούς Ιω. Κλίμακα, Σκουρτανιώτη, Ζορμπά και Γρίβα και στην Ελευσίνα και Μέγαρα άφησε εκστρατευτικό σώμα υπό τις οδηγίες του Αναγνώστη Αναστασίου. 
Αριθμός Εικόνων : 2 

Οι σύγχρονοι ιστορικοί, αλλά και οι αρχαιότεροι, έδειξαν μια τάση μεγαλύτερου ενδιαφέροντος για κάποιες απ’ τις νικηφόρες μάχες, καθώς έγραφαν την ελληνική ιστορία. Αποσιώπησαν –επικίνδυνα- έως και μέχρι εκείνο το σημείο, όπου μπορούν να ξεχαστούν εξίσου σημαντικές μάχες και που ολοκληρωτικά παγίωναν την ελευθερία των Ελλήνων με τη νίκη τους. Πχ . Όλοι γνωρίζουμε τη ναυμαχία της Σαλαμίνας και τη νικηφόρα έκβασή της υπέρ των Ελλήνων που έγινε στις 22 του Σεπτέμβρη το 480 π.Χ. Όμως, εάν αμέσως τον επόμενο χρόνο, το καλοκαίρι του 479 π.Χ, δεν γινόταν η μάχη των Πλαταιών, πιθανών, η πορεία της ιστορίας για την Ελλάδα να ήταν διαφορετική. Στη μάχη εκείνη, αντίπαλοι ήταν οι ελληνικές πόλεις-κράτη (συμπεριλαμβανομένων των Μεγάρων ,της Σπάρτης, της Αθήνας και της Κορίνθου) κατά της Περσία του Ξέρξη Α’. Κυριολεκτικά αποδεκατίζοντας τον περσικό στρατό και σκοτώνοντας τον Μαρδόνιο. Μετά από τη μεγαλειώδη αυτή μάχη των Πλαταιών, οι Έλληνες πήραν το πλεονέκτημα και ξεκίνησε μια νέα φάση των Περσικών πολέμων. Αν και είχε μεγάλη σημασία η νίκη στις Πλαταιές, η μάχη δεν έγινε τόσο γνωστή όπως η νίκη των Αθηναίων στη Μάχη του Μαραθώνα, ή, την ήττα των Ελλήνων στις Θερμοπύλες. Και για την ιστορία, στη μάχη των Πλαταιών, τα Μέγαρα αντιπροσωπευόντουσαν από 3.000 Μεγαρείς.
Ακριβώς την ίδια ιστορική ‘’αποσιώπηση’’ συναντούμε στις ‘’άγνωστες’’ και τις πρώτες επαναστατικές κινήσεις που έγιναν απ’ τους κατοίκους των Μεγάλων Δερβενιών που έριξαν τη σπίθα για να φουντώσει ο ξεσηκωμός των μέχρι τότε ραγιάδων Ελλήνων. 
Οι Δερβενοχωρίτες υπήρξαν οι πρωταγωνιστές στην πολιορκία του Ακροκορίνθου. 
Στις 25 Μαρτίου του 1821, μπαίνουν στην Κόρινθο κι αρχίζουν να καταστρέφουν τα σπίτια των τούρκων και να κλείνουν τις αποθήκες με το στάρι. Οι τούρκοι φοβισμένοι βρίσκουν καταφύγιο στον Ακροκόρινθο, όπου και τους πολιορκούν κατόπιν όλοι σχεδόν οι μεγάλοι οπλαρχηγοί Έλληνες για δέκα μήνες, ως το Γενάρη του 1822.
Όμως για να γίνει αυτή η νικηφόρα μάχη/επιδρομή στη Κόρινθο, έχει προηγηθεί η ‘’άγνωστη’’ στους πολλούς, επανάσταση στα Μεγάλα Δερβένια. 
Στις 23 του Μάρτη το 1821, οι Δερβενοχωρίτες επαναστατούν ενώ την παραμονή της 25ης έρχονται να συγχωνευτούν με τους επαναστατημένους, οπλαρχηγοί κι αντιπρόσωποι της Αίγινας, της Σαλαμίνας, του Πόρου, της Ύδρας, της Σολυγείας και του Φενεού και όλοι μαζί συγκροτούν ένα ικανό ένοπλο σώμα. Ανήμερα του Ευαγγελισμού, το ‘’στρατιωτικό’’ σώμα με 2.000 ένοπλους, που υπερτερούν βέβαια οι Δερβενοχωρίτες, συνιστούν στις Κεχριές την Α΄ Εφορεία Πολέμου. Η εμπροσθοφυλακή τους, μαζί με το μπουλούκι του Γεωργίου Δασκαλόπουλου (που ο Φωτάκος, αποκαλεί Μεγαρίτη, καθώς γράφει: ‘’οἱ δὲ Μεγαρεῖς κατὰ τὰς ἀρχὰς τῆς ἐπαναστάσεως ἦλθον εἰς Κόρινθον, καὶ ἐβοήθησαν τοὺς πολιορκητὰς Ἕλληνας. Οι Γεώργιος Δασκαλόπουλος, Γιάννης Χατζημελέτης, Διονύσιος Πανούσης.
Καὶ οἱ τρεῖς οὗτοι ὑπῆρξαν καπεταναῖοι τῶν Μεγαριτῶν’’), πιάνει το πέρασμα του Ισθμού. Ενώ ένα δεύτερο τμήμα φτάνει στα Μέγαρα και προχωρεί στ’ άλλα χωριά των Δερβενιών μ’ αρχηγό πάλι το Μεγαρίτη Γιάννη Χατζημελέτη. Καταλαμβάνουν με μάχη πρώτα το Δερβένι – Χάνι (της Κακιάς Σκάλας κοντά στο Μάζι), και φτιάχνουν οχυρώματα οπισθοφυλακής στα υπόλοιπα Δερβένια. 
Εκείνο που έχει μεγάλη ιστορική σημασία είναι ότι οι κάτοικοι των Δερβενοχωρίων ήταν ανάμεσα στους πρώτους που επαναστάτησαν εναντίον των Τούρκων. Και μ’ αυτή τους την πράξη έγιναν η αφορμή αλλά και το παράδειγμα να ξεσηκωθούν οργανωμένα πια όλοι οι έλληνες.
Η επανάσταση της 25 Μαρτίου του 1821 ήταν η μόνη που οργανώθηκε προσεκτικά από τους Δερβενοχωρίτες. Πολλές επαναστάσεις ενάντια στην οθωμανική κυριαρχία είχαν λάβει χώρα στον ελληνικό γεωγραφικό χώρο πριν από την μεγάλη επανάσταση του 1821. Άλλες από αυτές ήταν μικρότερης και άλλες μεγαλύτερης σημασίας, όλες όμως είχαν γενικά τοπικό χαρακτήρα. Έτσι η μάχη της Κορίνθου από τους Δερβενοχωρίτες κατά των τούρκων κατακτητών, έδωσε το έναυσμα να ξεκινήσει ο μεγάλος γενικευμένος νικηφόρος αγώνας της επανάστασης του έθνους! 
Και φυσικά πολλοί θα αναρωτηθούν δικαίως: Μια που ιστορικώς πλέον ξεκαθαρίστηκε ό,τι ποτέ δεν έγινε στην Αγία Λαύρα των Καλαβρύτων στις 25 Μαρτίου του 1821, η έναρξη της επανάστασης, γιατί να μην τιμάται τούτη η εθνική επέτειο στο όνομα των Μεγάλων Δερβενιών; 
Μήπως, λοιπόν, θα έπρεπε η πολιτεία να ανασκαλίσει τούτο το πολύ σημαντικό θέμα για να μην διαιωνίζεται εσφαλμένα η ιστορία; 
———————————————————————————-
Τα φωτογραφημένα έγραφα είναι από την Αρχειακή συλλογή: Αρχείο Ιωάννη Κωλέττη (Τμήμα Ιδρύματος Τοσίτσα)~118~0724. Μαζί και με το Δελτίο που τα συνοδεύει, της Ακαδημίας Αθηνών. 

Προβολή Τεκμηρίου

Ταυτότητα Τεκμηρίου: ~Ακαδημία Αθηνών~Αρχειακή συλλογή KEINE~Αρχείο Κωλέττη~Αρχείο Ιωάννη Κωλέττη (Τμήμα Ιδρύματος Τοσίτσα)~118~0724

Τίτλος: Διοικητής Μεγαρίδος (Δ. Κωνσταντίνου) προς Διοικητική Επιτροπή
Χαρακτηρισμός Τεκμηρίου: Έγγραφο 
Χρονολογία: 1832 Μαρτίου 29
Αποστολέας: Κωνσταντίνου, Δούκας- Διοικητής Μεγαρίδος
Τόπος Αποστολέα: Μέγαρα
Αποδέκτης: Διοικητική Επιτροπή της Ελλάδος
Γλώσσα: Ελληνική
Μέγεθος: Σελίδα 1
Ονόματα: Μαυρολιθαρίτης, Ιω.- Γενικός Φροντιστής Στρατοπέδου Μεγαρίδος
Περίληψη – Περιεχόμενο: Ο Διοικητής Μεγαρίδος καθυποβάλει τον λογαριασμό των τροφών που αγόρασε και παρέδωσε στον φροντιστή Ι. Μαυρολιθαρίτη
Αριθμός Εικόνων: 2 

Συνεχίζεται…