Το γεωφυσικό τρίγωνο που σχηματίζουν οι Κουρμουλοί στο χάρτη.

Ένα  όντως πέπλο μυστηρίου, σκεπάζει τους τρεις κωνοειδείς χωμάτινους λόφους στη περιοχή των Μεγάρων και που στην τοπική, Μεγαρική διάλεκτο, λέγονται ‘’Κουρμουλοί’’.  

Οι Κουρμουλοί αποτελούν ένα αρχαιολογικό αίνιγμα, εφ όσων ανήκουν στη απόλυτη ομοιομορφία, σε εκείνων των χωμάτινων λόφων, με τα κωνικά σχήματα και την άριστη τεχνική κατασκευή που υπάρχουν διάσπαρτοι στην Ευρώπη, χωρίς να έχει βρεθεί κανένα στοιχείο για τους κατασκευαστές τους, τον χρόνο κατασκευής τους και  ιδιαίτερα για την χρήση τους.

Γύρω στα 1891, βέβαια, έγινε μια απόπειρα αρχαιολογικής έρευνας, απ’ τους αρχαιολόγους που ερευνούσαν λίγο πιο πάνω, τον αρχαίο ναό που υπάρχει στη θέση ‘’Μάρμαρα’’ στα ριζά των Γερανείων ορέων. Μα, η αρχαιολογική έρευνα (πιθανών ελλιπής με τα πενιχρά μέσα του 19ου αιώνα), δεν μπόρεσε να δώσει οριστικές απαντήσεις για τα γεωμετρικά αυτά σχήματα που δεν δείχνουν να είναι φυσικά.

Στα Μέγαρα έχω ακούσει διάφορους θρύλους για την ύπαρξη των Κουρμουλών. Έναν από αυτούς τον άκουσα απ’ μαρτυρίες της κας Θεανώ, σύζυγο του Όθωνα Νικολάου, γύρω στο 1990. Η κυρία Θεανώ σαν παλιά Μεγαρίτισσα, μου είχε πει για τον θρύλο που ήθελε τους τρείς λόφους να έγιναν από στάρι και να πως:

‘’Στα πρώτα χρόνια του χριστιανισμού, τότε που οι πειρατές χάλαγαν τα Μέγαρα, ο κόσμος είχε μαζευτεί στο κάμπο, είχαν φτιάξει εκεί τα σπίτια τους (τελευταία όντως βρέθηκε βυζαντινός οικισμός στο κάμπο των Μεγάρων, κάτι που το 1990, δεν το γνώριζε κανείς στη περιοχή) και η πείνα τους θέριζε, γιατί όλα τα είχαν αρπάξει και τα κάψει οι κακούργοι πειρατές. Τότε σηκώθηκε ένα αερικό (πνεύμα), στον ύπνο ενός Μεγαρέα και του παρήγγειλε να στοιβάξει σε τρείς Κουρμουλούς το στάρι που θα έβγαζε εκείνη τη χρονιά, αλλά να μην το έλεγε σε κανένα. Πράγματι ο Μεγαρέας έτσι κι έκανε, είχε φτιάξει τρία βουναλάκια με στάρι κι εκείνα από μόνα τους αβγάταιναν αντί να μειώνονταν. Έτσι περνούσε αυτός με την οικογένειά του για καιρό αλλά έδινε και στους υπόλοιπους να ζήσουν. Η γυναίκα του όμως δεν μπορούσε να ησυχάσει που της έκρυβε το μυστικό –μήτε και σε αυτήν είχε πει που έβρισκε τόσο στάρι- όπου μια ημέρα τον παρακολούθησε και ανακάλυψε τους κουρμουλούς. Όταν ο άντρας της έφυγε εκείνη πλησίασε και ο θρύλος θέλει να βρίσκει μια τρίγωνη χρυσή πύλη μετά μια στοά από μαρμάρινες κολώνες και  που μόλις εισήρθε αυτόματα τα βουναλάκια έγιναν χώμα και την έκλεισαν για πάντα μέσα…’’

Τούτα έλεγε ο θρύλος που μου εξιστόρησε η συγχωρεμένη Μεγαρίτισσα, το παράξενο όμως είναι ότι κάνοντας μόνη μου μια μικρή έρευνα στο χάρτη του Google Earth ανακάλυψα ότι οι τρεις κουρμουλοί ‘’δίνουν’’ ένα τρίγωνο πάνω στο χάρτη!

                   

Τώρα, λίγα απ’ τα ιστορικά γεγονότα που ‘’σημάδεψαν’’ τα Μέγαρα.

3000η  –  1900π.Χ. Παλαιόκαστρο, Νίσαια, είτε Νισαία Ακτή: Μάλλον πρόκειται για το αρχαίο λιμάνι των Μεγάρων όπου η ανθρώπινη παρουσία εδώ χρονολογείται από την Πρωτοελλαδική περίοδο (3η χιλιετία π.Χ. έως 1900 π.Χ.). Από ανασκαφές που έχουν γίνει στο λόφο, έχουν έρθει στο φως ίχνη παρουσίας οικισμού και λιμανιού από την Πρωτοελλαδική έως και τη Ρωμαϊκή εποχή. Πολλοί ερευνητές ταυτίζουν το Παλαιόκαστρο με την Νίσαια, το ένα από τα δύο λιμάνια της αρχαίας πόλης. Σήμερα σώζεται μικρό τμήμα οχύρωσης Μεσαιωνικών χρόνων, πάνω σε οχυρώσεις των αρχαίων χρόνων.

8ος – 7ος αι. π. Χ. Τα Μέγαρα δείχνουν σπουδαία ναυτική δύναμη.
728 π. Χ. Ιδρύουν τα Υβλαία Μέγαρα στη Σικελία.
660 π. Χ Ιδρύουν το Βυζάντιο στην Προποντίδα.
630 – 600 π.Χ. Ο τύραννος Θεαγένης ταυτίζεται με την ανάπτυξη της πόλης.
598 π. Χ. Οι Αθηναίοι κατακτούν την Σαλαμίνα και την παίρνουν απ’ τους Μεγαρείς.
464 π. Χ. Έρχονται σε ρήξη με την Κόρινθο και ενώνονται  με την Αθήνα.
457 π. Χ. Οι Αθηναίοι τελειώνουν τα Μακρά Τείχη που ενώνουν τα Μέγαρα με τη Νισαία.
446 π. Χ. Επανέρχονται στον Σπαρτιατικό συνασπισμό.
432 π. Χ. Ο Περικλής πείθει τους Αθηναίους και εκδίδουν το «Μεγαρικό Ψήφισμα» με το οποίο απαγορεύεται η είσοδος των Μεγαρέων εντός των Μακρών Τειχών και αποκλείονται τα πλοία τους από τα Αττικά λιμάνια.
Τέλη 5ου αιώνα. Η συμμαχία με την Κόρινθο αποτελεί μια από τις αφορμές του Πελοποννησιακού πολέμου.
Τον 4ο αιώνα Γνωρίζουν πάλι μεγάλη οικονομική ανάπτυξη. Ακμάζουν τα γράμματα με την «Μεγαρική Φιλοσοφική Σχολή». Σπουδαία καλλιτεχνήματα κοσμούν την πόλη.
343 π. Χ. Συμμαχούν με την Αθήνα εναντίον του Φιλίππου.
338 π. Χ. Παίρνουν μέρος στη μάχη της Χαιρώνειας αλλά υποτάσσονται στον Φίλιππο.
335 π. Χ. Απονέμουν στον Αλέξανδρο τον τίτλο του «Μεγαρέως Πολίτου».
315 π. Χ. Περνούν στην εξουσία του Κασσάνδρου.
307 π. Χ. Ο Δημήτριος ο Πολιορκητής διακηρύσσει την ανεξαρτησία της πόλης.
230 π. Χ. Εισχωρούν στην Αχαϊκή Συμπολιτεία με τον Άρατο.
146 π. Χ Παραδίδονται στον Ρωμαίο στρατηγό Μέτελλο χωρίς αντίσταση.
48 π. Χ. Στα χρόνια του Καίσαρα υφίστανται μεγάλη καταστροφή αμέσως με την καταστροφή της Κορίνθου.
2ος αι. μ.Χ. Ο Αδριανός ευεργετεί την πόλη προσπαθώντας να της ξαναδώσει την πρώτη της αίγλη.
324 μ. Χ. Διαδίδεται ο Χριστιανισμός στην περιοχή.
395 μ. Χ. Ο Αλάριχος με τους Γότθους ξανά καταστρέφει ολοσχερώς τα Μέγαρα και οι κάτοικοι φτιάχνουν προσωρινά τον Βυζαντινό οικισμό που πρόσφατα ήρθε στην επιφάνεια, με την κατασκευή του αγωγού, για το φυσικό αέριο στο κάμπο των Μεγάρων.
6ο – 13ο αι. μ. Χ. Οι επιδρομές των Σλάβων και Φράγκων οδηγούν την πόλη σε μαρασμό και τους κατοίκους να αποσύρονται στα βουνά γύρω.
1687 Οι Βενετοί του Μοροζίνι καίνε πάλι τα Μέγαρα.
1818 Κτίζουν το Τείχος των Μεγάρων (Αγ. Τριάδας).
1822 Αντιμετωπίζουν τμήμα της στρατιάς του Δράμαλη στα Γεράνεια Όρη.
1832 Γίνεται έδρα της κυβέρνησης Κωλέτη ο οποίος προτείνει τα Μέγαρα για πρωτεύουσα του Ελληνικού κράτους.