ΟΝΕΙΡΑ (Τελευταίο)

 

 

 

Χάρη σε μια νέα τεχνολογία που επιτρέπει στους επιστήμονες να παρακολουθήσουν τον εγκέφαλο κατά την εργασία του ύπνου, το μυστήριο των ονείρων είναι τώρα πιο κοντά από ποτέ στη ανακάλυψη του.

Αν και υπάρχουν ακόμη πολλά περισσότερα ερωτήματα απ’ ότι απαντήσεις, οι ερευνητές είναι πλέον σε θέση να δουν και να γνωρίσουν πολλά διαφορετικά μέρη του εγκεφάλου κατά τη νυχτερινή διεργασία του, από όπου θα βρεθεί πιθανών και η απάντηση για την εξεύρεση του τρόπου της συγκεκριμένης εργασίας που επηρεάζει τα όνειρά μας.

Μετά τον Φρόιντ, το σημαντικότερο γεγονός στην επιστήμη του ονείρου ήταν η ανακάλυψη στις αρχές της δεκαετίας του 1950: «πως η κατάσταση λειτουργίας του ύπνου που χαρακτηρίζεται από την έντονη δραστηριότητα του εγκεφάλου και από την ταχεία κίνηση των ματιών με την ονομασία (REM)». Άνθρωποι που ξύπναγαν στη μέση του ύπνου σε περίοδο REM, αναφέρθηκαν σε έντονα όνειρα, όπου οδήγησαν τους ερευνητές στο συμπέρασμα πως τα περισσότερα όνειρα λαμβάνουν χώρα κατά τη διάρκεια του REM.

Στη δεκαετία του 1970, ο Hobson και ο συνάδελφός του Ρόμπερτ McCarley πρότειναν αυτό που σήμερα αποκαλείται «ενεργοποίηση-υπόθεση σύνθεση», η οποία περιγράφει πώς τα όνειρα σχηματίζονται από απολήξεις νευρικών σημάτων που αποστέλλονται κατά τη διάρκεια του ύπνου της λειτουργίας REM από μια μικρή περιοχή στη βάση του εγκεφάλου που ονομάζεται Pons (μαστική περιοχή)

Σήμερα οι νευροεπιστήμονες χρησιμοποιώντας το ηλεκτροεγκεφαλογράφημα (EEG), μπόρεσαν να δουν ότι η δραστηριότητα του εγκεφάλου κατά τη διάρκεια του REM (που μοιάζει με την αφύπνιση του εγκεφάλου, δηλαδή, όπως είναι όταν είμαστε ξύπνιοι), έχει παρόμοιες λειτουργίες  με εκείνες πιθανών τις ημερήσιες. Αυτό τους απεκάλυψε ότι επρόκειτο για την «ενεργοποίηση-υπόθεση-σύνθεση», πολύ περισσότερο δε για τη ονειρική διεργασία του εγκεφάλου που είχαν από το 1970 τις βάσιμες υποψίες.

Αλλά τι είναι ακριβώς τα όνειρα;

Οι επιστήμονες ακόμα δεν γνωρίζουν με βεβαιότητα, αν και έχουν πολλές θεωρίες. Από τη μία πλευρά οι επιστήμονες σαν τον Allan Hobson του Harvard, ο οποίος πιστεύει ότι τα όνειρα είναι ουσιαστικά τυχαία.

Από την άλλη…

«Πρακτική ονείρων» λεγόταν τα πειράματα που έγιναν με επικεφαλής τον καθηγητή Montague Ullman επί δύο συνεχόμενα χρόνια. Με «πρωτόκολλα» ανθρώπους απ’ το εργοστάσιο της Volvo στο Göteborg (Γκέτεμποργκ, Σουηδία). Ο καθηγητής Montague και η επιστημονική ομάδα του, μέσω εκείνων των πειραμάτων, “πίστεψε”: ότι τα όνειρα δεν είναι απλώς ένα εργαλείο για προσωπική μεταβολή, αλλά για την κοινωνική απόλυτη ομοιομορφία. Και ότι τα όνειρα, μας βοηθούν να έρθουμε σε “υγιή” επαφή με όλους τους άλλους, διότι υπάρχει η ονειρική λειτουργία (όπως ο ίδιος γράφει), για τη διασύνδεση μας μαζί τους. Υποστήριξε επίσης: ότι τα όνειρα είναι μέρος της «κιτ επιβίωσης» μας και που δεν απευθύνεται μόνο ο στόχος της λειτουργίας τους σε εμάς, ως άτομα-μονάδες, αλλά παρουσιάζεται αλληλοεξαρτώμενη σε ευρύτερο και με μεγαλύτερο στόχο στο κοινωνικό σύνολο, δηλαδή την “υγιή” επιβίωση των ειδών στην οποία ανήκουμε…

Έκτοτε έγινε και η μεγάλη ομάδα «το όνειρο Ομάδα Φόρουμ» (Drömgruppsforum), με αρκετές υποομάδες ψυχανάλυσης και εκπαίδευσης ατόμων περί των ονείρων στη Σουηδία και σε μερικά άλλα κράτη.

Τον ίδιο σκεπτικισμό και προβληματισμό διακρίνει κάποιος και στην θεωρία περί των ονείρων του Αριστοτέλη πριν 2350 χρόνια:

«Σχετικά με τις μαντείες που συμβαίνουν στον ύπνο και για τις οποίες λέγεται ότι προέρχονται απ’ τα όνειρα, δεν είναι εύκολο ούτε να τις περιφρονήσει κανείς ούτε να τις πιστέψει. Το γεγονός ότι όλοι ή τουλάχιστον πολλοί υποθέτουν πως τα όνειρα έχουν κάποια σημασία, μας ωθεί να πιστέψουμε αυτή την άποψη ως βασισμένη στην εμπειρία, και δεν είναι απίστευτο να υπάρχει στα όνειρα μαντική σε σχέση με ορισμένα θέματα. Έχει κάποια λογική γι’ αυτό μπορεί κανείς να υποθέσει το ίδιο και σχετικά με άλλα όνειρα. Το ότι όμως, δεν μπορούμε να δούμε καμιά λογική αιτία, λόγω της οποίας θα μπορούσε να συμβαίνει, οδηγεί στο να μην πιστεύουμε. Πέρα, δηλαδή από τον άλλο παραλογισμό της άποψης, είναι και παράξενο να συνδυάσουμε την ιδέα πως ο θεός (Απόλλωνας) είναι που στέλνει τέτοιους είδους όνειρα, με τη διαπίστωση ότι δεν τα στέλνει στους καλύτερους και σοφότερους αλλά σε τυχαίους ανθρώπους. Αν, όμως, αφαιρέσουμε τη θεϊκή αιτιότητα, καμιά από τις άλλες αιτίες δεν φαίνεται λογική[…] τα όνειρα, λοιπόν, πρέπει να είναι η αιτίες ή ενδείξεις για γεγονότα που συμβαίνουν, ή συμπτώσεις είτε όλα είτε μερικά από τούτα είτε ένα μόνο […]».

 

       ΤΕΛΟΣ

 

Βιβλιογραφία:

Ομήρου, «Ιλιάδα».

Ησίοδου, «Θεογονία».

Ιπποκράτης, «Περί διαίτης».

Αριστοτέλης, «Περί της καθ’ ύπνον μαντικής».

 

Πηγή εικόνας: http://hypnosis.oxigono.gr/images/wpf98kg4.gif

 

 

Annyra P. Ezmperg.