ΟΝΕΙΡΑ (μέρος 2ο )

  

 

Η αναζήτηση των απαντήσεων για τη εγκεφαλική λειτουργία των ονείρων μπορεί για κάποιους να φαντάζει εύκολη, για άλλους δύσκολη, κάποιοι άλλοι πάλι μπορούν να θεωρούν τούτον τον προβληματισμό άσκοπο, αρκετοί ίσως να χαμογελάσουν ειρωνικά, διότι ο κόσμος φλέγεται από σημαντικά προβλήματα, κι εμείς καταναλώνουμε τις δυνάμεις των αναζητήσεων μας σε “φτωχές” κι “ανόητες” συζητήσεις, περί ονείρων.

Ο Ησίοδος στην Θεογονία, μας δίνει την δική του εξήγηση για την πηγή-γέννηση των ονείρων, που δεν γίνεται να είναι ανθρώπινη ή τυχαία, παρά είναι γεμάτη μυστήριο σαν το σκοτάδι που τυλίγει τις ημέρες του πλανήτη γη, μα και την ανθρώπινη ζωή:

«ΝΥΞ Δ’ ΕΤΕΚΕΝ ΣΤΥΓΕΡΟΝ ΤΕ ΜΟΡΟΝ ΚΑΙ ΚΗΡΑ ΚΑΙ ΘΑΝΑΤΟΝ, ΤΕΚΕ Δ’ ΥΠΝΟΝ, ΕΤΙΚΤΕ ΔΕ ΦΥΛΟΝ ΟΝΕΙΡΩΝ…»

Μετάφραση:

«Και η Νύκτα γέννησε τον φοβερό Μόρο και την μαύρη Κήρα και τον θάνατο, γέννησε και τον Ύπνο και των Ονείρων την γενιά…»

Η νύχτα, το μυστήριο, το ανεξήγητο είναι άμεσα συνδεδεμένα με την μοίρα-πεπρωμένο και τον θάνατο. Κι αυτή η ίδια Νύκτα γέννησε τα όνειρα που κατά την ανωτέρω περιγραφή δεν έχουν πατέρα, παρά μόνο μητέρα, την άγνωστη, ανερμήνευτη, μυστική Νύκτα!

Και είναι άραγε ποιητική ρήση, είτε τυχαία επιλογή λέξεων, ή, βαθιά πεποίθηση του ποιητή ότι η ίδια θεά που γεννά τον θάνατο η ίδια λογικά γεννά και τον ύπνο με τα όνειρα;

Είναι, “κομμάτια”, φυσικές ενέργειες της εγκεφαλικής λειτουργίας, θεόσταλτα ή τυχαία, λοιπόν, τα όνειρά μας;

Σύμφωνα με την ψυχιατρική επιστήμη, τα όνειρα δεν δημιουργούνται στον φλοιό του εγκεφάλου, αλλά στο βάθος αυτού, στη λεγόμενη μαστική περιοχή, μέσα στην οποία, μαζί με τις αλληλεπιδράσεις ανάμεσα σε τούτη την περιοχή και τον φλοιό του εγκεφάλου, γεννιούνται οι σκέψεις που κάνουμε μέσα στα όνειρά μας. Έτσι είναι απορίας άξιο: οι συγκεκριμένες ονειρικές σκέψεις, είναι δημιουργημένο προϊόν μόνο του ασυνείδητου και εκείνο που αποκαλούμε ψυχή; Μήπως άραγε, με κάποιο δικό της τρόπο λειτουργεί και η συνείδηση μας, έστω κι αν η ψυχιατρική κρίνει ότι αυτή αδρανεί;

Η εξήγηση είναι πράγματι ανερμήνευτη κι όπου καμιά ερμηνεία δεν φαίνεται να ικανοποιεί διαχρονικά, από την εποχή των αρχαίων Ελλήνων σοφών μέχρι σήμερα, τον άνθρωπο.

Γιατί ονειρεύεται;

Είναι επιλεγμένος απ’ τον Θεό να μεταφέρει σημαντικά μηνύματα στους συνανθρώπους του; Είναι απλά όνειρα εκτόνωση –ξεσπάσματα της καθημερινότητας του με άλλους μυστήριους και ανεξήγητους τρόπους;

Μήπως πάλι εξηγούνται οι λειτουργίες τούτες πολύ απλά, κι εμείς απ’ την φύση μας, τους δίνουμε εξωπραγματικό χαρακτήρα;

Σύμφωνα με τον Όμηρο, τα όνειρα είναι θεόσταλτα, και μάλιστα ο ποιητής τα προσωποποιεί στον Όνειρο, το παιδί του Δία που το στέλνει στον Αγαμέμνονα, αφού πρώτα του μηνύει τι πρέπει να πει: «Όνειρε πλάνε, ομπρός, στ’ αργίτικα γοργά καράβια δράμε, και στο καλύβι του Αγαμέμνονα, γιού του Ατρέα, σα θα φτάσεις, ό,τι σου ορίζω τώρα λέγε του και μην το παραλλάξεις […]».

Ανακαλύπτουμε πως κατά τον Όμηρο, δεν είναι μόνο θεϊκή η προέλευση του Ονείρου, αλλά όταν επισκέπτεται τον “κοιμισμένο” άνθρωπο, έχει ένα σκοπό, να μεταφέρει δηλαδή το μήνυμα, τη θέληση ή την προειδοποίηση του Θεού στον άνθρωπο:  «…Ο Όνειρος ο θείος ειδή του εμίλα (του Αγαμέμνονα): Κοιμάσαι, υγιέ του Ατρέα του αντρόκαρδου, του μαύρου αλογατάρη; Όλη τη νύχτα ένας πρωτόγερος δεν πρέπει να κοιμάται, που τόσο ασκέρι του μπιστεύτηκαν κι έγνοιες πολλές των ζώνουν. Μ’ άκου με τώρα είμαι μαντάτορας από το Δία σταλμένος, που ας είναι αλάργα, όμως σε γνοιάζεται και σε ψυχοπονιέται. Προστάζει ευτύς τους μακρομάλληδες Αργίτες ν’ αρματώσεις…»

 

Για χρόνια, οι επιστήμονες συναντούν εμπόδια στην προσπάθειά τους να κατανοήσουν τις χημικές ενώσεις των ονείρων , επειδή τα όνειρα είναι μοναδικά γεγονότα που δεν μπορούν να αναπαραχθούν. Όμως ο Robert Stickgold και οι συνάδελφοί του, σε έκθεση της 13 Οκτωβρίου 2004 στο ιατρικό περιοδικό «Επιστήμη». Απεκάλυψαν ότι ήταν σε θέση να «εκπαιδεύσουν» 27 διαφορετικά άτομα για να δουν τις ίδιες εικόνες σε ένα δημιουργημένο όνειρο που παρασύρει την επιστημονική εξήγηση μακριά από τις όποιες “φυσικές” ερμηνείες του ύπνου. «Εδώ έχουμε μια περίπτωση όπου με υψηλή αξιοπιστία μπορούμε να κάνουμε τους ανθρώπους να έχουν προβλέψιμα όνειρα», είπε ο Stickgold, HMS καθηγητής της ψυχιατρικής στο Massachusetts Κέντρου Ψυχικής Υγείας.

Ο ίδιος και οι συνάδελφοί του έφτιαξαν με άνθρακα εικόνες αντίγραφα, χρησιμοποιώντας σα μοντέλο το Tetris, ένα συχνό παιχνίδι του υπολογιστή. Και πειραματίστηκαν με τριών κατηγορίες ανθρώπους. Σαν πειραματόζωα, «πρωτόκολλα» ήταν 27 άτομα, 12 αρχάριοι στο παιχνίδι, 10 έμπειροι, και 5 amnesics (σε σχέση με το παιχνίδι πάντα), για να παίξουν το αντίγραφο των επιστημόνων παιχνίδι, το οποίο περιελάμβανε τη συναρμολόγηση γεωμετρικών κομματιών πάζλ, κατά τη διάρκεια τριών ημερών. Την πρώτη ημέρα, τα «πρωτόκολλα» είχαν δύο ώρες το πρωί και μία ώρα συνεδρία το βράδυ και, σε κάθε μία από τις ακόλουθες δύο ημέρες, από ωριαίες συνεδρίες πρωί και βράδυ. Οι επιστήμονες ερευνητές, στη συνέχεια παρακολουθώντας τα όνειρα των «πρωτόκολλων», με εγκεφαλογράφους και άλλα ιατρικά μηχανήματα, τα δύο πρώτα βράδια. Δεκαεπτά από τα «πρωτόκολλά» -περισσότερο από 60 τοις εκατό- επιβεβαίωσαν παρεμφερείς όνειρα με το Tetris τουλάχιστον μία φορά κατά την ώρα μετά που αποκοιμήθηκαν. Όλοι ανέφεραν όμως ακριβώς το ίδιο όνειρο, τις εικόνες του παιχνιδιού Tetris σε τεμάχια. Ενδιαφέρον είναι, ότι η πλειονότητα των «πρωτόκολλων» σχετικά με το όνειρο και το παιχνίδι Tetris, το είδαν τη δεύτερη και όχι την πρώτη νύχτα της τριήμερης πειραματικής εκπαίδευσης.

 

 

 

Annyra P. Ezmperg.