Αριστερά: Πινακίδα από την Αγία Τριάδα Κρήτης που φέρει επιγραφή με γραμμική γραφή Α’, Δεξιά: Πινακίδα από το ανάκτορο της Κνωσού που φέρει επιγραφή με γραμμική γραφή.

  

  

 

 

Οι παρακάτω χρονολογήσεις για τον πολιτισμό της πανάρχαιας (προϊστορικής) Κρήτης είναι σχετικές και βάσει πάντα του Αιγυπτιακού πολιτισμού που έχει χρονολογηθεί με μεθόδους απόλυτης χρονολόγησης. Η απόλυτη χρονολόγηση όμως του Κρητικού πολιτισμού βρίσκεται σε καθεστώς διαρκούς αναθεώρησης, συνεπώς και οι παρακάτω χρονολογήσεις θα πρέπει να θεωρούνται μόνο συμβατικές.

Η πλέον πρώιμη περίοδος σχηματισμών “υποτυπώδη” οικισμών στην Κρήτη με βάση την αρχαιολογική μαρτυρία έγινε κατά την περίοδο της Ακεραμικής Νεολιθικής, περί το 9000 π. Χ.. Η αυτή γεωγραφική θέση της Κρήτης ευνόησε κατά πολύ την πολιτισμική της ανάπτυξη, εφ όσων τα αρχαιολογικά στοιχεία μαρτυρούν ότι το νησί κατοικήθηκε από πάρα πολύ νωρίς. Μετά από αυτή την περίοδο ακολούθησε μια μακρά περίοδος σχετικής σταθερότητας όπου και φανερώνεται η δημιουργία του πρώτου Ευρωπαϊκού σπουδαίου πολιτισμού, έως την έναρξη της Εποχής του Χαλκού, περί το 3000 π. Χ..

Μπαίνοντας λοιπόν στην Εποχή του Χαλκού (3.500 – 1.100 π. Χ.) εισερχόμαστε στη νέα εποχή, σε μια εποχή με μοναδικούς πολιτισμούς. Η εξέλιξη αυτών των πολιτισμών είναι μοναδική παγκοσμίως αφού η οργάνωση εξελίσσεται και παίρνει μια νέα διάσταση. Ανάκτορα, έθιμα, κοινωνία, πολιτισμός, σχέσεις με άλλους λαούς. Η εποχή είναι χαρακτηριστική για την πορεία της Ελλάδας, κι είναι η “Εποχή του Χαλκού”.

«Ο Μύθος αναφέρει πως ο Δίας μεταμορφωμένος σε ταύρο έκλεψε την Ευρώπη και την μετέφερε στη Κρήτη. Εκεί έμελλε να γίνει ο τόπος όπου θα γεννούσε τον Μίνωα ύστερα από τις συνευρέσεις της με τον Δία. Ο Μίνωας λίγο αργότερα θα γίνει ο πρώτος βασιλιάς της Κρήτης και θα αναπτύξει έναν μοναδικό πολιτισμό, τον Κρητικό ή Μινωικό Πολιτισμό ο οποίος αναπτύχθηκε περίπου από το 3.500 με 3.000 και κράτησε μέχρι το 1.400 π. Χ..»

Οι χρονολογικές παράμετροι που ορίζουν την Μινωική περίοδο στην εποχή του Χαλκού αφορούν κυρίως στο χρονικό διάστημα 3000 έως 1000 π. Χ. με κυρίαρχα γεγονότα την οικοδόμηση της Κνωσού 1900 π. Χ., την έκρηξη του ηφαιστείου της Θήρας περ. 1700 π. Χ. και την καταστροφή της Κνωσού 1375 π. Χ.. Στην Κρήτη ήκμασαν περί τις 100 Ανακτορικές πόλεις.

H γυναίκα είχε αναλάβει κυρίαρχη θέση στα κοινά του Κρητικού πολιτισμού, ήταν η Ιέρεια, η πολιτικός που θα έπαιρνε τις όποιες αποφάσεις, η καλλιτέχνης, εκείνη που θα αναλάμβανε να διεκπεραιώσει όλες τις τρέχοντες υποχρεώσεις μια κι ο ικανός αντρικός πληθυσμός βρισκόταν ταξιδευτής των θαλασσών. Έτσι η θέση της γυναίκας στη Κρήτη εκείνη την εποχή είναι ανώτερη κάτι που το συναντάμε για πρώτη φορά στην παγκόσμια ιστορία. Η γυναίκα έχει δικαιώματα, συμμετέχει στην κοινωνία και είναι μέρος της ζωής των Μινωιτών. Στον πολιτισμό αυτόν της αρχαίας Κρήτης υπάρχει ισοτιμία και αν και προκαλεί έκπληξη το γεγονός των ακάλυπτων στηθών.

Τοποθετημένη στη νότια άκρη του Αιγαίου, η Κρήτη έχει 250 χιλιόμετρα μήκος και 55 χιλιόμετρα πλάτος, στο ευρύτερο σημείο της. Το νησί διαμορφώθηκε από μια απώθηση της Αφρικανικής πλάκας που εισχωρεί κάτω από την Ευρωπαϊκή πλάκα. Τούτη η φυσική διεργασία κάνει το εκεί γεωγραφικό σύνολο να είναι ένα ασταθές μέρος στη λεκάνη της Μεσογείου και που κατά χρονικά διαστήματα δημιουργεί γεωφυσικές ανακατατάξεις. Σαν παράδειγμα: αν και η στάθμη της θάλασσας έχει αυξηθεί περίπου ένα μέτρο από την Εποχή του Χαλκού, το δυτικό άκρο της Κρήτης έχει υπερυψωθεί κατά 8 περίπου μέτρα, και το ανατολικό άκρο της έχει βυθιστεί κατά μερικά μόνο εκατοστά. Τούτο όμως δικαιολογεί και τον αφανισμό του πρώτου Ευρωπαϊκού πολιτισμού.

Όπως οι Μυκήνες, η προϊστορική Κρήτη και της Εποχής του Χαλκού με τον σπουδαίο της πολιτισμό ήταν γνωστή, κατά ένα μεγάλο μέρος, μέσω του μύθου, μέχρι τον τελευταίο αιώνα. Μερικές από τις αποθήκες στην Κνωσό ανακαλύφθηκαν το 1878 από Μίνο Καλοκαιρινό, αλλά η τουρκική κυβέρνηση απέτρεψε τις εκτενείς ανασκαφές. Μετά από την ανακάλυψη της Τροίας και των Μυκηνών, ο Heinrich Schliemann (Σλήμαν) πήγε στην Κρήτη και επιδίωξε να αγοράσει το λόφο κάτω από τον οποίο υποπτευόταν πως βρισκόταν το παλάτι της Κνωσού. Ανίκανος να συμφωνήσει με τον ιδιοκτήτη στον αριθμό ελιών στην περιοχή, στη βάση δηλαδή, για την τιμή του κτήματος σύμφωνα με την τουρκική νομοθεσία, ο Schliemann εγκατέλειψε το πρόγραμμα ανασκαφών που είχε για την Κρήτη.

Έτσι πήγε ο Arthur Evans να ανασκάψει το παλάτι. Όταν η Κρήτη δηλώθηκε ως αυτόνομο κράτος το 1898, το πολιτικό κλίμα επέτρεψε στον Evans για να αγοράσει την περιοχή και να αρχίσει τις ανασκαφές το 1900. Η πρώτη φάση προχώρησε έως το 1914, όταν διακόπηκε η εργασία από τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο. Η ανασκαφή άρχισε πάλι το 1922 και συνεχίστηκε ως το 1932, οπότε η εργασία του Evans στην Κνωσό προκάλεσε έντονη διαμάχη για τις αρχαιολογικές μεθόδους του. Εκτός από την αποκάλυψη του παλατιού, ο Evans ανοικοδόμησε επίσης κάποια από τα μέρη του. Η διαμάχη συνεχίζεται, πέρα από την ακρίβεια των ανοικοδομήσεών του και την καταλληλότητα των μεθόδων και των περιοχών. Η στροφή αυτού του αιώνα χαρακτήρισε την έναρξη πολλών σημαντικών ερευνών στην Κρήτη. Η ιταλική σχολή της αρχαιολογίας στην Αθήνα έχει ανασκάψει στην Φαιστό από το 1900. Η Harriet Boyd, έψαχνε για μινωικά ευρήματα στην περιοχή “Kavousi deme”, όπου είχε την υπόδειξη από έναν αγρότη για έναν λόφο με σπασμένα κομμάτια αγγειοπλαστικής και παλαιούς τοίχους. Οι ανασκαφές της, που άρχισαν το 1901, οδήγησαν στην ανακάλυψη των Γουρνών, μια μέτρια μεγέθους Ανακτορική Κρητική πόλη. Γαλλικές και ελληνικές αποστολές άρχισαν εργασίες στα Μάλια στα 1921.

Η Ελληνικότητα του μοναδικού πολιτισμού, τούτου της Κρήτης είναι πασιφανές. Η πρώτη γραφή της ήταν τα ιερογλυφικά γράμματα που όμως δεν έχουν καμία σχέση με τα ιερογλυφικά της Αιγύπτου φανερώνοντας μια άλλη γλώσσα και φυσικά ούτε καν ιστορική ή αρχαιολογική συζήτηση για τα Βαβυλωνιακή γραφή και Εβραϊκά γράμματα. Αντίθετα η γραμμική γραφή Α΄, είναι η ετεοκρητική(*), η οποία επιβίωσε και μετά την κατάληψη της Κρήτης από τους Μυκηναίους και δείγματα της οποίας σώζονται σε μεταγενέστερες επιγραφές γραμμένες με το ελληνικό αλφάβητο. Το συμπέρασμα αυτό δεν γίνεται αποδεκτό από όλους, επειδή υποστηρίζεται από ξένους ιστορικούς, ότι στην Κρήτη την εποχή εκείνη μπορεί να υπήρχαν πάνω από μία μη ελληνικές γλώσσες. Η μη ελληνικότητα της γλώσσας της Γραμμικής Α΄ ενισχύεται δήθεν από το γεγονός ότι η εξέλιξή της, η Γραμμική Β, δεν αποδίδει την ελληνική γλώσσα με ακρίβεια!!! Με βάση αυτό το γεγονός θεωρούν αρκετοί ότι η Γραμμική Α΄ ταίριαζε καλύτερα στη γλώσσα, για την οποία ήταν προορισμένη, ενώ η Γραμμική Β, παίρνοντας τις φωνητικές αξίες της, μόνο μερικώς μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως ελληνική γραφή, γι’ αυτό και στη συνέχεια εγκαταλείφθηκε… Εδώ πρέπει πάλι να γράψω, πως τίποτα δεν μπορεί να είναι σταθερό κι επίσημο, διότι οι ανασκαφές στη Κρήτη είναι σε εξέλιξη και το καθεστώς της ιστορικής καταγραφής σε διαρκή αναθεώρηση.

Η ανασκαφή των ανακτόρων της Κρήτης αποκάλυψε πολυάριθμα δείγματα μιας ιερογλυφικής γραφής της αυλής που χρησιμοποιούνταν συχνά σε συνδυασμό με μια γραμμική γραφή, την οποία οι αρχαιολόγοι ονόμασαν γραμμική Α’. Αν και σημειώθηκε πρόοδος στην αποκρυπτογράφηση των ιερογλυφικών, η γραμμική Α’ δεν έχει ακόμη αποκαλύψει τα μυστικά της. Η γλώσσα αυτή χρησιμοποήθηκε για αιώνες μέχρι το 1700 π.Χ. όταν απανωτοί σεισμοί κατέστρεψαν τη Κνωσσό και άλλα ανάκτορα, προκαλώντας το ξαναχτίσιμο των Μινωικών πόλεων. Από το 17ο αιώνα και μετά αναπτύχθηκε ένα νέο είδος γραφής. Ο Άρθουρ Εβανς ανακάλυψε πολλές πινακίδες από πηλό με τη Γραμμική Β’, ενώ οι εσωτερικοί τοίχοι των ανακτόρων της Κνωσσού ήταν σε αρκετές περιπτώσεις καλυμένοι με μια ιερογλυφική γραφή. Οι πινακίδες δείχνουν ότι ψήθηκαν σε φωτιά, μάλλον από κάποια πυρκαγιά.

Συνεχίζεται….

 

Σημείωση:

(*)Ετεοκρητική: είναι η συμβατική ονομασία μιας γλώσσας, η οποία ομιλούνταν στην αρχαία Κρήτη και από την οποία έχουν σωθεί γραπτά μνημεία (επιγραφές). Τα διασωθέντα κείμενα είναι γραμμένα στο ελληνικό αλφάβητο, αλλά οι αρχαιολόγοι και οι γλωσσολόγοι δεν έχουν καταφέρει ως τώρα να τα ερμηνεύσουν ούτε να εντάξουν τη γλώσσα αυτή σε κάποια γλωσσική οικογένεια.

 

Annyra P. Ezmperg.

 

 

Βιβλιογραφία:

 

Peatfield, Alan A. D. et al, (1996) «Aegean Cultures» στο The Oxford Companion to Archaeology, Brian M. Fagan, (ed.), Oxford University Press .

Goodison, Lucy, and Christine Morris, (εκδ.) 1998, «Beyond the Great Mother: The Sacred World of the Minoans,» στο Ancient Goddesses: The Myths and the Evidence, London: British Museum Press, 113-132.

Chaniotis, Angelos: Das antike Kreta, Verlag C.H. Beck, München 2004, ISBN 3-406-50850-2.

  

                                                                                                  Minoan civilization (2nd Part)

 

The following dating for the culture of ancient (prehistoric) Crete is relevant and always under the Egyptian civilization has been dated by absolute dating methods. The absolute dating of the Cretan civilization, but is under a constant revision, and therefore dating the following should be considered only conventional.
The earliest period formations «rudimentary» settlements in Crete based on archaeological evidence was in Akeramikis Neolithic period, about 9000 BC. The location is Crete benefited much cultural development, what if the archaeological evidence show that the island was inhabited very early. After this period followed a long period of relative stability where it is revealed the creation of the first great European civilization until the beginning of the Bronze Age, around 3000 BC.
So entering the Bronze Age (3500 to 1100 BC) enters the new era, an era of unique cultures. The development of these cultures is unique in the world as the organization evolves and takes on a new dimension. Palaces, customs, society, culture, relations with other nations. The season is typical for the state of Greece, and the «Bronze Age».
«The myth says that Zeus disguised as a bull stolen Europe and moved to Crete. There was to be the place where she would give birth to Minos, after the encounters with Jupiter. Minos later would become the first king of Crete and develop a unique culture, the Cretan or Minoan civilization which grew from about 3500 to 3000 and lasted until 1400 BC. »
The time parameters that define the Minoan period to the Bronze Age mainly in the period 3000 to 1000 BC with dominant events building Knossos 1900 BC, the eruption of Thera c. 1700 BC and the destruction of Knossos 1375 BC. In Crete flourished about 100 palatial cities.
H woman had taken a dominant position in the base of the Cretan civilization was the priestess, the politician who would take any decisions, the artist, that would take to accommodate all current obligations and that a capable male population was voyager of the seas. Thus the position of women in Crete at that time exceeds anything that we meet for the first time in world history. The woman has rights, participate in society and is part of the life of the Minoans. In this culture of ancient Crete a rate if and surprise of uncovered breasts.
Located on the southern edge of the Aegean, Crete is 250 km long and 55 kilometers wide, the widest point. The island was formed by a repulsion of the African plate, which slips beneath the European plate. This natural process does the geographical area there is an unstable part of the Mediterranean and at times creates geophysical upheavals. As an example, although the sea level has risen about one meter from the Bronze Age, the western end of Crete increased from sea levelby 8 meters, and the eastern end has sunk in just a few centimeters. However, that justifies the destruction of the first European civilization.
As Mycenae, Prehistoric Crete and the Bronze Age to the great civilization known, largely through myth, until the last century. Some of the warehouses at Knossos were discovered in 1878 by Minos Summer, but the Turkish government prevented extensive excavations. After the discovery of Troy and Mycenae by Heinrich Schliemann (Schliemann) went to Crete and tried to buy the hill under which suspected it was the palace of Knossos. Unable to agree with the owner to the number of olives in the region, ie the basis for the value of the estate in accordance with Turkish law, the Schliemann excavations left the program had in Crete.
So Arthur Evans went to excavate the palace. When Crete was declared as an autonomous state in 1898, the political climate allowed Evans to purchase the site and begin excavations in 1900. The first phase went up in 1914, when work was interrupted by the First World War. The excavations began again in 1922 and continued until 1932, when the work of Evans at Knossos generated intense controversy about the archaeological methods. Apart from the discovery of the palace, the Evans also rebuilt some of its parts. The controversy continues over the accuracy of the rebuild and the appropriateness of methods and areas. The turn of this century marked the beginning of many important investigations on Crete. The Italian School of Archeology in Athens has to excavate Phaistos since 1900. The Harriet Boyd, looking for Minoan findings in «Kavousi deme», which was the suggestion by a farmer on a hill with broken pieces of pottery and old walls. The excavations, which began in 1901, led to the discovery of Gournes a moderate size Palatial Cretan town. French and Greek missions began work in Malia in 1921.
The Hellenism of the unique culture of Crete is so obvious. The first script was hieroglyphic letters but have no connection with the hieroglyphics of Egypt revealing another language course and even historical or archaeological discussion of the Babylonian script and Hebrew letters. Unlike the Linear A, the Eteocretan (*), which survived after the conquest of Crete by Mycenaeans and specimens which are preserved in later inscriptions written in the Greek alphabet. This conclusion is not accepted by all, as supported by foreign historians, that in Crete at that time there might be more than one non-Greek languages. The non-Greek character of the language of Linear A supposedly supported by the fact that the development of the Linear B does not represent the Greek language with precision! Based on this fact many believe that the Linear A language suited for which it was destined, while Linear B, taking values of the voice, could only partially be used as a Greek script, so then abandoned … We need to write again, that nothing can be fixed and formal, because the excavations in Crete is in progress and status of the historical record in constant review.
The excavation of the palace on Crete uncovered numerous examples of hieroglyphic writing of the courtyard is often used in combination with a linear script, which archaeologists have called Linear A ‘. Although progress has been made in deciphering hieroglyphics, Linear A does not yet reveal its secrets. This language “born”? for centuries until 1700 BC when successive earthquakes destroyed the Knossos palace and other, causing back buildingthe Minoan cities. From the 17th century and then developed a new kind of writing. Sir Arthur Evans discovered several clay tablets in Linear B, while the interior walls of the palace of Knossos was in many cases covered with a hieroglyphic script. The signs indicate that baked in a fire, probably from a fire.
Continued ….

Note:
*) Eteocretan: is the conventional name of a language, that speaking in ancient Crete and the writings which have survived monuments (signs). The surviving texts are written in Greek alphabet, but archaeologists and linguists have been unable so far to interpret or to integrate the language into a language family.

 

Bibliography:

  

Peatfield, Alan A. D. et al, (1996) «Aegean Cultures» στο The Oxford Companion to Archaeology, Brian M. Fagan, (ed.), Oxford University Press .

Goodison, Lucy, and Christine Morris, 1998, «Beyond the Great Mother: The Sacred World of the Minoans,»  Ancient Goddesses: The Myths and the Evidence, London: British Museum Press, 113-132.

Chaniotis, Angelos: Das antike Kreta, Verlag C.H. Beck, München 2004, ISBN 3-406-50850-2.

 

Annyra P. Ezmperg.