Ο ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΚΛΗ. (Ύμνος για την Δημοκρατία)

 

Στις μάχες με τους Σπαρτιάτες (Πελοποννησιακούς πολέμους) οι Αθηναίοι είχαν πολλούς νεκρούς. Ήταν έθιμο οι νεκροί των πολέμων να κηδεύονται δημόσια και στην καλύτερη τοποθεσία της πόλης. Έτσι λοιπόν αφού έγιναν τα καθιερωμένα για τους πρώτους αυτούς πολεμιστές νεκρούς, έπρεπε μετά την ταφή να μιλήσει κάποιος. Επιλέχθηκε ο Περικλής ο γιός του Ξανθίππου. Όταν ήρθε η ώρα ανέβηκε σε ένα βάθρο και εκφώνησε δυνατά τον επιτάφιο λόγο που ο Θουκυδίδης πρόσθεσε στην  ιστορία του απ’ όσα θυμόταν.   

Στην ιστορία του Θουκυδίδη παρατίθενται αποσπάσματα από τον περίφημο Επιτάφιο που εκφώνησε ο Περικλής και απεικονίζει την δημοκρατία που γεννήθηκε σε αυτόν τον τόπο.

Θεωρώ σημαντικό για εμάς τους έλληνες να γνωρίζουμε την ένια της δημοκρατίας και που ξεδιπλώνετε μέσα σε τούτες τις λίγες γραμμές…..

 

37. Το πολίτευμά μας δεν ζηλεύει τους θεσμούς των ξένων, αλλά είμαστε μάλλον εμείς παράδειγμα για πολλούς, παρά αντιγραφείς των συνηθειών τους. Το πολίτευμά μας ονομάζεται δημοκρατία γιατί δεν στηρίζετε στους λίγους αλλά στους πολλούς. Στις ιδιωτικές μας διαφορές είμαστε όλοι ίδιοι μπροστά στους νόμους. Ο καθένας μας εξασφαλίζει την προσωπική του ανάδειξη με τις ικανότητάς του. Για να διαλέξουμε αυτούς που θα διοικήσουν την πόλη μας παίρνουμε υπόψη όχι την κοινωνική τους θέση αλλά μονάχα την ατομική αξιωσύνη τους. Έτσι αν ένας φτωχός είναι σε θέση με τη δράση του να βοηθήσει σε κάτι την πόλη δεν εμποδίζεται από την κοινωνική του ασημότητα. Είμαστε ελεύθεροι πολίτες όχι μόνο στη δημόσια ζωή, αλλά και στις καθημερινές μας ασχολίες. Δεν εμποδίζουμε τον γείτονά μας να ζει όπως νομίζει. Και δεν δείχνουμε ούτε την παραμικρή δυσαρέσκεια, που μπορεί έστω και απλώς να τον στεναχωρήσει. Σεβόμαστε και δεν ενοχλούμε ο ένας τον άλλον. Κανείς μας δεν παρανομεί, πειθαρχούμε στους άρχοντες και τηρούμε τους νόμους, προπάντων εκείνους που θέσπισαν για να υπερασπίσουν το δίκιο των αδικημένων. Επίσης πειθαρχούμε και σε κείνους που, ενώ είναι άγραφτοι, η παράβαση τους φέρνει πανομολόγητη καταισχύνη.

38. Εκτός απ’ αυτά φροντίσαμε και για την ψυχική μας ξεκούραση. Δημιουργήσαμε πολλές συνθήκες ανακούφισης μας από τις κοπιαστικές μας εργασίες. Καθιερώσαμε την τέλεση αγώνων και θυσιών ορισμένες φορές τον χρόνο. Τακτοποιήσαμε τα σπίτια μας έτσι που ζούμε σ’ αυτά ευχάριστα και άνετα. Είναι τόσο μεγάλη η πόλη μας, που συρρέουν σ’ αυτήν όλα τα αγαθά. Έτσι μπορούμε να χαιρόμαστε τα αγαθά των άλλων ανθρώπων, όπως ακριβώς και τα αγαθά του τόπου μας.

39. Διαφέρουμε από τους αντιπάλους και τις αντιλήψεις μας για τον πόλεμο. Γι’ αυτό έχουμε πάντα την πόλη μας ανοιχτή σε όλους και ποτέ δεν διώξαμε κανένα ξένο κι ούτε τον εμποδίσαμε να μάθει ή να δει κάτι. Κι αυτό γιατί εμείς στηριζόμαστε περισσότερο στην γενναιότητα που δείχνουμε εμείς οι ίδιοι, όταν δημιουργούμε τα έργα μας κι όχι τόσο στην υλική ετοιμασία και τις μεθόδους παραπλάνησης του εχθρού. Αλλά και η εκπαίδευσή μας είναι διαφορετική. Εκείνοι διαπαιδαγωγούνται με βαριές πολεμικές ασκήσεις για να γίνουν γενναίοι. Εμείς ενώ ζούμε ξένοιαστα, δείχνουμε, όταν χρειαστεί, ότι δεν είμαστε λιγότερο αντρειωμένοι στους ίσους κινδύνους…………….

………………………………………………………………………………………………………………………..

40.Αγαπάμε το ωραίο χωρίς να χάνουμε το μέτρο της απλότητας και καλλιεργούμε τα γράμματα χωρίς να χάνουμε την μαχητική μας ικανότητα. Χρησιμοποιούμε τον πλούτο σαν μέσο να εκτελέσουμε έργα και όχι για πομπώδεις καυχήσεις. Δεν θεωρούμε ντροπή να ομολογεί κανείς ότι είναι φτωχός, αλλά θεωρούμε πολύ μεγάλη ντροπή να μη φροντίζει κανείς με την εργασία του να απαλλαγεί από τη φτώχια. Ορισμένοι από εμάς ασχολούνται με τα πολιτικά, αλλά ταυτόχρονα μπορούν να φροντίζουν και για τα οικιακά τους. Αλλά και όσοι είναι πολύ απασχολημένοι με τα επαγγελματικά τους καθήκοντα είναι αρκετά καλά κατατοπισμένοι γύρω από τα πολιτικά μας πράγματα. Εμείς είμαστε οι μόνοι που όποιον άνθρωπο δεν ενδιαφέρεται για τα πολιτικά μας πράγματα τον θεωρούμε όχι φιλήσυχο αλλά άχρηστο. Συζητάμε και κρίνουμε μόνοι μας τα πράγματα, κάνουμε σωστές προτάσεις , γιατί πιστεύουμε ότι η συζήτηση δεν φέρνει ζημιά, αντίθετα είναι απαραίτητη για να διαφωτιστούμε πριν επιχειρήσουμε τα έργα. Το πλεονέκτημα το δικό μας είναι ότι είμαστε τολμηροί, γιατί εξετάζουμε με μεγάλη προσοχή ό,τι κάνουμε, ενώ τους άλλους τους δίνει θάρρος η άγνοια ενώ η σκέψη τους κάνει διστακτικούς. Δίκαια λοιπόν πρέπει να θεωρούνται γενναιότατοι εκείνοι που γνωρίζουν με μεγάλη ακρίβεια και τα φοβερά και τα ευχάριστα, χωρίς αυτή η γνώση να τους κάνει να δειλιάσουν μπροστά στους κινδύνους. Αλλά και για την φιλία έχουμε αντιλήψεις διαφορετικές από πολλούς. Εμείς αποκτάμε τους φίλους μας όχι με το να δεχόμαστε ευεργεσία απ’ αυτούς αλλά να τους προσφέρουμε ευεργεσία. Εκείνος που προσφέρει ευεργεσία είναι σταθερός φίλος και διασώζει την φιλία με την καλωσύνη που δείχνει σε κείνον που πρόσφερε την ευεργεσία. Ο οφειλέτης είναι κάπως απρόθυμος, γιατί γνωρίζει ότι την καλωσύνη του την προσφέρει όχι σαν ευεργεσία αλλά σαν ανταπόδοση χρέους. Εμείς είμαστε οι μόνοι που πρόθυμα ωφελούμε τους άλλους όχι από συμφεροντολογικό υπολογισμό αλλά από εμπιστοσύνη που γεννάει η ελευθερία………..  

Ένας λόγος για την δημοκρατία για τον πολιτισμό που εκφωνήθηκε πριν 2400 χρόνια και φυσικά απέχει παρασάγγας απ’ τις δημοκρατίες του σήμερα.

 

                                    

 

   

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ: Θουκυδίδης, Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΙΑΚΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ. Θανάσης Μητσόπουλος, ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ (τομ. Β’).

Nestle W., VON MYTHOS ZUM LOGOS. Gladigow B., ZUN MAKARISMOS DES WEISEN.           

                                                                  

 

 

Advertisements