ΟΝΕΙΡΑ (μέρος 1ο )

 

 

 

Πριν μερικά χρόνια, όταν απόκτησα τον Πέμο (το σκυλάκι σύντροφο), από τις πρώτες κιόλας νύχτες άρχισε να με προβληματίζει και το θέμα των ονείρων. Μέχρι τότε δεν είχα δώσει ιδιαίτερη σημασία στη ονειρική “λειτουργία” του ύπνου, διότι δεν ήταν μέσα στα ενδιαφέροντά μου. Καθώς ο Πέμος όμως, όταν κοιμόταν, κάποιες φορές έκλεγε ή έκανε έντονους μορφασμούς, με έκανε να σκεφτώ αρχικά πως είχε πρόβλημα υγείας, γιατί δεν μπορούσα να φανταστώ ότι και τα ζώα έχουν “εγκεφαλικό μηχανισμό” ονείρων. Επισκεφτήκαμε τον κτηνίατρο όπου με διαβεβαίωσε ότι η υγεία του είναι καλή και μην ανησυχώ αλλά βλέπει όνειρα που ίσως να έχουν σχέση με την βίαιη απομάκρυνσή του από την μητέρα του. Όντως πρέπει να ήταν αυτό, γιατί μόλις του αγόρασα ένα χνουδωτό σκυλάκι (κούκλα) και το έβαλα στο κρεβάτι του, ο ύπνος του έγινε καλύτερος.

Τούτο ήταν η αφορμή που άρχισε να με ενδιαφέρει και να μελετώ ποιο εμπεριστατωμένα το κόσμο των ονείρων.

Αναρωτιόμουν δηλαδή, για εμάς τους ανθρώπους εάν έχουν άλλη λειτουργία και αξία μια και από την αρχαία εποχή οι άνθρωποι τους έδιναν ιδιαίτερη σημασία: «Προφητεύουν ή είναι απλά μια διεργασία του εγκεφάλου που δημιουργούνται τα όνειρα, και μάλιστα σ’ εκείνα τα τμήματα του που δεν αναστέλλουν την λειτουργία τους την ώρα του ύπνου;»

Ο Φρόιντ πίστευε ότι τα όνειρα αποτελούν ψυχική εκδήλωση του ανθρώπου, και μέσα από τούτα ο καθένας παρουσιάζεται με το πραγματικό του πρόσωπο. Δηλαδή απελευθερωμένος από την ίδια του την συνείδηση μα και από τους περιορισμούς της οικογένειας και της όποιας κοινωνίας του, βλέπει κανείς τον πραγματικό του εαυτό με όλα τα πάθη, τα ελαττώματα και τις αδυναμίες του. «Βλέπει» τι θα έπραττε αν δεν του επιβαλλόταν η δική του όσο και της κοινωνίας η συνείδηση.

Ο μεγάλος Έλληνας Ιατρός της αρχαιότητας Ιπποκράτης, τα είχε διαχωρίσει σε θεϊκά και τα βιολογικά καθώς έγραψε: «ΟΚΟΣΑ ΜΕΝ ΟΥΝ ΤΩΝ ΕΝΥΠΝΙΩΝ ΘΕΙΑ ΕΣΤΙ ΚΑΙ ΠΡΟΣΗΜΑΙΝΕΙ ΤΙΝΑ ΣΥΜΒΗΣΟΜΕΝΑ Ή ΠΟΛΕΣΙΝ Ή ΤΩ ΙΔΙΩΤΗ ΛΑΩ Ή ΚΑΚΑ Ή ΑΓΑΘΑ ΜΗ ΔΙ’ ΑΥΤΩΝ ΑΜΑΡΤΙΗΝ, ΕΙΣΙΝ ΟΙ ΚΡΙΝΟΥΣΙ ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΤΟΙΟΥΤΩΝ ΑΚΡΙΒΗ ΤΕΧΝΗΝ ΕΧΟΝΤΕΣ. ΟΚΟΣΑ ΔΕ Η ΨΥΧΗ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ ΠΑΘΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΗΜΑΙΝΕΙ, ΠΛΗΣΜΟΝΗΣ Ή ΚΕΝΩΣΙΟΣ ΥΠΕΡΒΟΛΗΝ ΤΩΝ ΞΥΜΦΥΤΩΝ, Ή ΜΕΤΑΒΟΛΗΝ ΤΩΝ ΑΗΘΕΩΝ, ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΝ ΤΥΓΧΑΝΟΥΣΙ, ΤΑ ΔΕ ΑΜΑΡΤΑΝΟΥΣΙ, ΚΑΙ ΟΥΔΕΤΕΡΑ  ΤΟΥΤΩΝ ΓΙΝΩΣΚΟΥΣΙ, ΔΙΟΤΙ ΓΙΝΕΤΑΙ, ΟΥΘ’ Ο ΤΙ ΑΝ ΕΠΙΤΥΧΩΣΙΝ, ΟΥΘ’ Ο ΤΙ ΑΜΑΡΤΩΣΙ ΦΥΛΑΣΣΕΣΘΑΙ ΔΕ ΠΑΡΑΙΝΕΥΤΕΣ, ΜΗ ΤΙ ΚΑΚΟΝ ΛΑΒΗ ΟΥ ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΙΝ ΩΣ ΧΡΗ ΦΥΛΑΞΑΣΘΑΙ, ΑΛΛΑ ΘΕΟΙΣΙΝ ΕΥΞΑΣΘΑΙ ΚΕΛΕΥΣΟΥΣΙ, ΚΑΙ ΤΟ ΜΕΝ ΕΥΧΕΣΘΑΙ ΠΡΕΠΟΝ ΚΑΙ ΛΙΗΝ ΕΣΤΙ ΑΓΑΘΟΝ  ΔΕΙ ΔΕ ΚΑΙ ΑΥΤΟΝ ΞΥΛΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑ ΤΟΥΣ ΘΕΟΥΣ ΕΠΙΚΑΛΛΕΕΣΘΑΙ, […]»

Μετάφραση:

«όσα όνειρα είναι θεϊκά και προαναγγέλλουν ότι θα συμβούν σε πόλεις ή σε άτομα άσχημα ή καλά πράγματα, που δεν οφείλονται σε δικά τους πράγματα, που δεν οφείλονται σε δικά τους σφάλματα, εξηγούνται από ανθρώπους που κατέχουν τέχνη προικισμένη με ακρίβεια. Όσες όμως σωματικές παθήσεις προαναγγέλλει η ψυχή, υπερβολή στην πλησμονή ή κένωση των έμφυτων πραγμάτων η μεταβολή σε ασυνήθιστα, κι αυτά επίσης ερμηνεύουν, άλλοτε με επιτυχία, άλλοτε χωρίς. Σε καμία (όμως) περίπτωση δεν γνωρίζουν την αιτία της επιτυχίας ή της αποτυχίας τους. Ενώ συμβουλεύουν να προφυλαχτεί κάποιος, για να μην πάθει (ένα) κακό, δεν εξηγούν πως πρέπει να προφυλαχτεί, αλλά προτρέπουν τους ανθρώπους να προσεύχονται στους θεούς. Η προσευχή πράγματι επιβάλλεται και είναι ωφέλιμη, (θα) πρέπει όμως καθένας επικαλούμενος τους θεούς να βοηθά κι ο ίδιος τον εαυτόν του. […]»

Ο Ιπποκράτης ανακαλύπτουμε με έκπληξη, ότι δεν θέλει να απορρίψει πλήρως την θεόσταλτη φύση των ονείρων, γιατί πιστεύει σε αυτή μια και ήταν η αιτία που έμαθε αρκετά μέσω των Ασκληπιείων, είτε δεν μπορεί, εξαιτίας των κοινωνικών συνθηκών της εποχής του. Μα όμως μέσα από τα γραφόμενά του, διακρίνεται εύκολα ο προβληματισμός του, καθώς η ιατρική συμβουλή του προς τους συνανθρώπους του: Να πιστεύουν στους θεούς, αλλά να μην εναποθέτουν σ’ αυτόν όλα όσα τους συμβαίνουν, καλά η κακά. Διότι πολλές φορές ο τρόπος που σκεφτόμαστε, αισθανόμαστε ή συμπεριφερόμαστε, ο τρόπος τελικά που ζούμε, συμπεριλαμβανομένης και της διατροφής μας, επηρεάζει σώμα, ψυχή, λογική, συνειδητό-ασυνείδητο και όνειρα. Κατά συνέπεια δεν είναι ορθό ούτε ανταποκρίνεται στις θελήσεις των “θεϊκών” δυνάμεων, κάθε τι (ονειρικό) που μας συμβαίνει να το αποδίδουμε σε αυτές. Σαφώς θα πρέπει να αναλαμβάνουμε το μερίδιο της ευθύνης που μας αναλογεί, ιδιαίτερα για τα άσχημα που πλήττουν την ζωή μας. Εξάλλου, διευκρινίζει ο Ιπποκράτης, ακόμα και στα θεόσταλτα όνειρα οι ερμηνείες των ανθρώπων δεν μπορεί να είναι ικανοποιητικές, αφού δεν γνωρίζουν τις αιτίες και ούτε μπορούν να μας διαφωτίσουν εκ των προτέρων με ποιους τρόπους θα προφυλαχτούμε απ’ τα αναμενόμενα κακά.

 

 

Απόσπασμα από παλαιότερη δημοσιευμένη αρθρογραφία.

 

Πηγή εικόνας: http://bloodyroar.exteen.com/images/I_Walk_Alone.jpg

 

Annyra P. Ezmperg

 

 

About these ads